You are here

De Groote Pellicaen - De Pelikaan (Kapelstraat 43)

Description

Van de 14de eeuw tot in de 2de helft van de 15de eeuw was dit pand bekend onder de naam Die Tesse. Het was van oudsher een herberg met afspanning en gasthof.

Tussen de Kapelstraat en de Aldestraat bestond in die dagen een smalle doorgang, waarlangs 5 kleinere huisjes en 4 riantere woningen aan de Aldestraat konden bereikt worden. Die waren allemaal van dezelfde eigenaar.

Het bestaan van deze doorgang, eigenlijk een privéweg, maar in praktijk voor iedereen toegankelijk, zorgde er voor dat de herberg De Pelikaen in belang won. Daarom ook was de achtergevel van het gebouw in steen opgetrokken. Opvallend: de doorgang aan de zijde van de Aldestraat werd toegebouwd. Daardoor was deze merkwaardige gevel met zijn arduinen omlijstingen aan het oog onttrokken.

Ook het binnenhof is bewaard gebleven. Op die plaats kwamen in het begin van de 20ste eeuw de vrachtvervoerders op marktdagen hun karren uitspannen. De Pellicaen stond van in het begin bekend als een goede herberg en afspanning en was bovendien vermaard als gasthof.

* 1938: "In de nauwe Kapelstraat. - In den voormiddag kwam een gespan van onder de poort der graanhandelsfirma « In den Pelikaan » de straat oprijden, als op 't zelfde oogenblik een auto opdaagde die de richting der Groote Markt uitwilde. Bij zijn poging uit te zwenken zag de voerder van het gespan de zijplanken van zijn kar tegen de afgelaten zonnetent slaan van het huis van den h. Impe, optieker. Enkele ferme winkelhaken in het zeildoek en 'n paar verwrongen ijzers waren het schadelijk saldo." (4)

* 1945: "Dadelijk gevr. een werkman om in magazijn te helpen. Maris Kapelstr., 51 Hasselt." (5) Het pand had toen 51 als huisnummer.

* 1951: "Te huur groot magazijn op 1e verd. 36 met. lang en 20 m. breed, alsook garage voor het plaatsen van autos. Te koop 2 elevateurs, 1000 kgr. per uur, koekenbreker, grote waterbak van 3500 lit. met pomp en buizen, paar goede molenstenen. - In de Pelikaan, Kapelstraat 43, te Hasselt." (7)

(1) GIS-GBK G@lileo Hasselt; (2) Inventaris Onroerend Erfgoed - geraadpleegd op 06-12-2009; (3) Bouwvergunningen, Technische Dienst - Ruimtelijke Ordening Stad Hasselt, geraadpleegd op 02-01-2014; (4) Het Belang van Limburg, 23-04-1938, p. 2.; (5) Het Belang van Limburg, 02-08-1945, p. 2.; (6) Het Belang van Limburg, 04-10-1948, p. 12.; (7) Het Belang van Limburg, 18-02-1951, p. 10.; (8) Het Belang van Limburg, 27-11-1960, p. 6.; (9) Het Belang van Limburg, 25-05-1963, p. 6.; (10) Het Belang van Limburg, 15-05-1979, p. 28.; (11) Het Belang van Limburg, 15-02-1992, p. 20.; (12) Pro-Gen (Stadsarchief Hasselt)

Fiche

Adres: 
De Groote Pellicaen - De Pelikaan
Kapelstraat 43
Hasselt
Kadastraal nummer: 
1-H-1056-M
Capakey: 
71022H1056/00M000
Naam van het gebouw vroeger: 
Die Tesse, De Groote Pellicaen, In den Pelikaan, In de Pelikaan
Naam van het gebouw nu: 
De Groote Pellicaen, De Pelikaan
Periode of stijl: 
14de eeuw / 1633
Stijl: 
vakwerkbouw
Eigenaars / Huurders voor 1900: 

- 1546: herbergier Gherit Huysmans (+1562)

- (?): Joris Steynenhuys

- 1563: herbergier Goert Bex

- 1613: herbergier Bex, zoon voorgaande

- 1629: oud-burgemeester Nikolaas van Hilst

- 1638: Michiel van Hilst, zoon voorgaande

- ?-1666: Koenraad en Ida Dirix-van Hilst, dochter voorgaande

- ca. 1667: familie van den Dweye

- 1715: burgemeester Koenraad en Marie-Agnes van den Dweye-de Jamar

- 1730: oud-burgemeester Joris Frans van Hilst-van Buylen

- 1750: burgemeester Frederik (nvdr: Ferdinand?) Sigers

- 1838: rijtuigverhuurder en gasthofheer - 'ondernemer voor vervoer per postwagen van Luik naar Bois le Duc' Pierre Jean Vandendungen (Van den Dungen) (Achel 1789-Hasselt 1834) X Hasselt 1817 herbergierster Maria Joseph Theresia Robert (Luik 1790-Hasselt 1855)

- (?): landbouwer, herbergier Petrus Lambertus Hermans (Diepenbeek 1830-Hasselt 1900) X Diepenbeek 1858 Elisabeth Lambrechts (Hasselt 1838-1905) [beiden begraven Oud Kerkhof, sectie C, graf nr. 38]; hun kinderen, o.m. houtkoopman Wilhelmus Ludovicus (Louis) (Diepenbeek 1861-Hasselt 1889) X Hasselt 1887 Maria Elisabeth Hendrix (Hendrickx) (°Hasselt 1860)

- 1859: handboogsocieteit van Willem-Tell

Eigenaars / Huurders sinds 1900: 

- begin 20ste eeuw: weduwe Hermans-Hendrix (Hendrickx)

- jaren 1920-'30-'40: familie H. Maris

Vorige functie(s): 

woonhuis / handelshuis

- herberg, afspanning en gasthof

- jaren 1920-'30-'40: maalderij, graanhandel 'De Pelikaan' (familie H. Maris) (4, 5, 6, 7)

- 1960: tijdelijk onderkomen Limburg Toerisme (8) - voorheen Kapelstraat 38

- (1963): Baby-House (9)

- jaren 1970-'80-'90: boetiek Playboy / Play-Boy (10) - vanaf 1992 + Kapelstraat 41 (11)

- boetiek Corners + Kapelstraat 41

- tot 2011: boetiek Luisa Spagnoli - verhuist naar Aldestraat 20

Huidige functie: 

woonhuis / handelshuis

2014: boetiek Xandres (vanaf 2012) + Kapelstraat 41

Beschrijving buitengevel: 

1975 - Z.g. huis "De Groote Pellicaen" (vanaf XVI), vroeger "Die Tesse" (van XIV tot XV B); voormalige herberg en gasthof, gelegen aan een thans verdwenen doorgang Kapelstraat-Aldestraat. De huidige achtergevel was de oorspronkelijke voorgevel; de huidige voorgevel met kern in vakwerk werd in begin XX aangepast en gecementeerd. Breedhuis van vier traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (Vlaamse pannen), datering 1633 geschilderd op de zijgevel; sterk uitspringend t.o.v. de huizen aan de rechterzijde. Gecementeerde voorgevel voorzien van aangepaste rechthoekige vensters met hardstenen lekdrempels; kleine houten zolderluiken. Uitstekende dakrand op uitgesneden houten modillons. De achtergevel is een bakstenen lijstgevel, afgelijnd met mergelstenen hoekbanden; fraaie, gesmeed ijzeren muurankers; op de borstwering der tweede bouwlaag een gevelsteen met het wapen der familie van Hilst en twee leeuwekoppen. Voormalige mergelstenen kruiskozijnen met negblokken; de lateien zijn afgelijnd met doorlopende, geprofileerde druiplijsten. Mergelstenen kroonlijst op dito modillons. De zijgevel is volledig gecementeerd en voorzien van aangepaste muuropeningen. (2)

Verbouwingen: 

- begin 20ste eeuw

- 1996: restauratie van pand + aanpassen van garage, naar ontwerp van architect Ludo Wouters (Kessel-Lo)

- 2012: aanpassen van de gevel (verlagen van ramen op het gelijkvloers)

Algemeen: 

- gesloten bebouwing

- perceelgrootte: 825 m2

- oud huisnummer (tot ca. 1947): 51

Beschermd: 
Datum van erkenning: 13.10.1980
Datum van publicatie: 29.10.1980

Referenties

pp. 153-154 De oudste gichtregisters leren ons dat dit huis van in de 14de eeuw tot in de 2de helft van...
p. 17 In de veertiende en vijftiende eeuw heette het huis 'Die Oesse'. De Pelicaen was ook een herberg...
p. 66 "De (Groote) Pellicaen" was een gekende herberg en afspanning in de Kapelstraat , met stallingen,...
Advertentien (1901)
Titel: 

Advertentien (1901)

Naam van de krant: 
De Onafhankelijke
Datum van uitgave: 
13/12/1901
Pagina('s): 
1
Hasselt intra muros (1989)
Titel: 

Hasselt intra muros (1989)

Ondertitel: 
Hasselt binnen de oude wallen. Historiek van straten, pleinen, gebouwen en huizen zoals opgetekend door Jan Juliaan Melchior (1848-1920)
Plaats van uitgave: 
Deurne-Hasselt
Jaar van uitgave: 
1989
Cover: 
Hasselt telt méér dan één Playboy (1992)
Titel: 

Hasselt telt méér dan één Playboy (1992)

Naam van de krant: 
Het Belang van Limburg
Datum van uitgave: 
15/02/1992
Pagina('s): 
20
Hasselt, een parel van historische vakwerkbouw (2005)
Titel: 

Hasselt, een parel van historische vakwerkbouw (2005)

Plaats van uitgave: 
Hasselt
Jaar van uitgave: 
2005
Cover: 
Hasseltse uithangborden en gevelstenen (1979)
Titel: 

Hasseltse uithangborden en gevelstenen (1979)

Plaats van uitgave: 
Hasselt
Jaar van uitgave: 
1979
Cover: 
Inventaris van het cultuurbezit in België - Architectuur / deel 6n 1 (A-HA) - Provincie Limburg. Arrondissement Hasselt (1981)
Titel: 

Inventaris van het cultuurbezit in België - Architectuur / deel 6n 1 (A-HA) - Provincie Limburg. Arrondissement Hasselt (1981)

Ondertitel: 
Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen
Plaats van uitgave: 
Gent
Jaar van uitgave: 
1981
Cover: 
Oud Kerkhof Stad Hasselt Kempische Steenweg (1992)
Titel: 

Oud Kerkhof Stad Hasselt Kempische Steenweg (1992)

Ondertitel: 
1796-1930 // Volledige inventaris - Stand 1990-1992
Plaats van uitgave: 
onuitgegeven handschrift
Jaar van uitgave: 
1990
Cover: 
Downloads

Hasselt telt méér dan één Playboy (1992)

Download (82.08 KB)

Recent toegevoegd

Emiel Baptist werd geboren in 1895 in Godsheide als zoon van dienstknecht Andreas (Zonhoven 1847-Hasselt...
Auteur: Marc Jacobs Zie tekstpagina voor de uitgebreide beschrijving. Louis Berten werd geboren op 30...
1795-1824 : Etienne-François de Stenbier 1825-1867 : Charles-Philippe de Cecil 1868-1869 : Conrardus...
1830-1836 : Vandenborn, Hubert 1836-1864 : Stas, Paul 1865-1877 : Berden, Guillaume 1878-1884 : de Grady...
1830-1861 Gaspard Vandereijcken (Schulen 1798-?), brouwer-eigenaar 1861-1866 Pierre Jean Adons (Stevoort...
In 2013 werd beslist om de stads- en OCMW-diensten samen te gaan huisvesten in een nieuw...
Een stad besturen kan niet zonder ambtenaren: mensen die het beleid uitvoeren, die dagelijks zorgen dat...
Nadja Vananroye was van 2012 tot 2016 OCMW-voorzitter en schepen van welzijn, gezin en senioren. Sinds...
Het perk op het Oud Kerkhof , aangelegd tussen 1929 en 1931, kwam er ter ere van de gesneuvelden van de...
In zijn familiegeschiedenis over de familie Cools, uitgegeven in samenwerking met lic. Roger Janssen in...