Familie Speelmans – uit: Familiekroniek Speelmans (1983)

Description

Vandaag gaan we het Limburgse geslacht Speelmans even onder de loupe nemen. Volgens de heer Luc Speelmans van Hasselt, die de geschiedenis van zijn stam opstelde, heeft hij thans nog 142 meerderjarige familieleden die zich Speelmans ofwel Spelman noemen. Ze zijn verspreid over 41 van de 144 Limburgse gemeenten. Alle personen met de naam Speel- of Spelmans geboren in Loksbergen, Hoepertingen en Zepperen, en thans wonende in de gemeenten Berlingen, Brustem, Gelmen, Gotem, Heers, Heks, Mettekoven, Tongeren, Hasselt, Ulbeek, Alken, en noem maar op, staan in de genealogie Speelmans die enkele jaren geleden in drukvorm verscheen, vermeld. (nvdr: 1ste boek uitgegeven in 1976, 2de boek in 2004)

De familienaam Speelmans is een naam die afgeleid is van een beroep en wel van een speelman of rondreizend muzikant. Het kan natuurlijk ook een wereldlijk dichter of zanger uit de middeleeuwen geweest zijn. De archieven van de stad Hasselt vertellen ons dat de stad regelmatig beroep deed op een speelman om de feestelijkheden van de Rederijkers op te luisteren. In die tijd had de speelman een doedelzak als instrument, zodat die man ook soms pijpers, pipers of pijpeling werd genoemd. In het wapenboek van Rietstap vonden we het geslachtswapen Speelmans terug, en het toont ons: in zilver een blauwe keper, vergezeld van drie zwarte doedelzakken met gouden pijpen. In Vlaanderen zijn er natuurlijk meerdere families met de naam Speelmans terug te vinden, zodat er ook meerdere familiewapens zijn. Zo voert bv. de familie Speelmans uit Leiden in Holland twee gekruiste sleutels en vier kogels in haar schild, een familie Speelmans uit Friesland twee handen en een hamer.

De heer Luc Speelmans die aan de Kanunnik Melinlaan 7 te Hasselt woont, en waar men ook alle inlichtingen over deze interessante familie kan bekomen, vond als oudst gekende stamvader een zekere Arnold Speelmans, die circa de jaren 1630 eerst met Helena Vaes en later met Catharina Verhelven huwde. Vermeldenswaard is hier dat voornoemde Helena Vaes familie was van abt Servaas Vaes van Averbode. Laatstvernoemde familie Vaes behoort niet tot het belangrijke Tongerse geslacht van die naam, maar was een typische Zepperse familie die trouwens een geheel ander wapen voerde, nl.: in blauw een gouden dwarsbalk, vergezeld in het schildhoofd van twee gouden sterren en in de schildvoet van een halve maan. We mogen gerust veronderstellen dat het dankzij de familie Vaes was, dat een zoon uit het echtpaar Speelmans-Vaes te Leuven in de rechten zou gaan studeren. De heer Luc Speelmans vond in de archieven van onze oudste universiteit dat Arnold Speelmans, geboren in het jaar 1638, te Zepperen, in 1660 naar Leuven trok om zich daar als student in de beide rechten te laten inschrijven. Het was in de pedagogie «De Lelie» dat hij zijn studies deed, en in de registers staat hij vermeld als pauper of arme student. De vermelding pauper of arm wil helemaal niet zeggen dat de familie onbemiddeld was, maar wel dat ze beroep deed op een studiebeurs, die denkelijk door een voorvader werd gesticht. Zoon Speelmans heeft vermoedelijk zijn diploma nooit behaald, maar was toch geleerd genoeg om notaris te worden in zijn geboortedorp. Hij werd een man van aanzien, maar vermeldenswaard is hier dat hij slechts op 46-jarige leeftijd huwde, na 17 jaar uit zijn geboortedorp weg te zijn geweest, waar hij intussen al die tijd gezeten heeft, blijft voor de heer Luc Speelmans een raadsel. Met zijn vrouw Agnes Vroninckx, die ook tot een belangrijke familie behoorde, en wiens familiewapen thans nog op een grafkruis bij het kerkje van Bokrijk te zien, had hij liefst acht kinderen waaronder een zekere Jan, geboren in het jaar 1687, die de tak verder zou zetten.

De gehele familiegeschiedenis Speelmans vandaag uitschrijven zou ons te ver brengen, en alvorens te eindigen willen wij toch uw speciale aandacht vestigen op deze interessante familiegeschiedenis die fraai verlucht, met foto's uit grootmoeders tijd, oude akten en prentkaarten is uitgegeven. Zij die zich Speelmans noemen, familieleden of naamgenoten, kunnen wij enkel aanraden zich dit boek aan te schaffen.

Recent toegevoegd

De familie Van Nitzen - vroeger van den Nitzen geschreven en afkomstig uit de streek van Alken - voerde...
De heer Luc Speelmans van Hasselt maakte de geschiedenis van zijn familie op. De oudst gekende stamvader...
Advocaat Fritz Willems werd geboren in Hasselt in 1883 als enige zoon van brander en zoutraffineerder in...
Zoon van Max Hören . Hij had een winkel in de Kapelstraat in Hasselt, waar onder meer Mathieu Geurts op...
Hij leerde het beroep bij zijn vader Max Hören . In 1939 begon hij een eigen uurwerkzaak in de...
Uurwerkmaker Carl Hören was van Duitse afkomst (Rijnland). Hij huwde Johanna Vaes (°20 november 1853)...
Hij leerde de stiel bij zijn vader Carl . Huwde in 1909 Victoria Dekens (°26 juli 1884). Hij vestigde...
In 1426 werd door Pullincx een klooster gesticht, Sint-Catharinadal genoemd. In 1428 gaf de prins-...
In 1871 koopt Cyriel (Cyrille Julien) Elens (1846-1936) stokerij Cordens van Felix Theodoor Cordens in...
Bovenstaand wapen, namelijk gevierendeeld: I in zwart een zilveren doodskop, II in rood drie linker...