You are here

Kasteel van Kuringen - Prinsenhof (Prinsenhofweg 21)

Description

Volgens Mantelius, de auteur van een stadsgeschiedenis van Hasselt uit de 17de eeuw, werd de burcht in 1182 gebouwd door graaf Gerard van Loon. Hij zou zijn donjon in Borgloon, de hoofdstad van het graafschap, verloren zijn. Daarom bouwde hij in Kuringen een nieuwe waterburcht, die dus in de eerste plaats een militaire functie had.

Nog voor 1240 hebben de graven van Loon hun château-fort waarschijnlijk ook als verblijfplaats gebruikt, want in dat jaar kreeg Kuringen de vrijheden van een Loonse stad. Dat bewijst het belang van het dorp binnen het graafschap. En dat belang zou in de loop van de dertiende eeuw alleen maar toenemen: de graaf richtte er immers ook zijn leenhof in. Dat hof, een rechtbank voor betwistingen binnen het leenstelsel en opperste beroepshof voor de meeste Loonse schepenbanken, zou in 1584 overgebracht worden naar Hasselt, maar behield altijd de naam 'Edele Leenzaal van Kuringen.'

Uit: Kuringen Sint-Jansheide Schimpen Tuilt Stokrooie / Warm aanbevolen (2004), pp. 9-10.

* In 1986 werd op het domein archeologisch onderzoek uitgevoerd. De resultaten werden verwerkt in een publicatie onder de toepasselijke naam Graven naar graven (1989).

(1) GIS-GBK G@lileo Hasselt; (2) Inventaris VIOE - geraadpleegd op 14-12-2009

Fiche

Adres: 
Hasselt
Hasselt
Hasselt
Hasselt
Hasselt
Kadastraal nummer: 
12-B-116-B (pand) / 12-B-117-B (park) / 12-B-115 (vijver) / 12-B-113-B (park)
Capakey: 
71032B0116/00B000 (pand) / 71032B0117/00B000 (park) / 71032B0115/00_000 (vijver) / 71032B0113/00B000 (park)
Naam van het gebouw vroeger: 
Princen Kasteel
Naam van het gebouw nu: 
Prinsenhof, Kasteel van Kuringen
Periode of stijl: 
ca. 1240 / 1515 / 1912 (muurijzers)
Stijl: 
neorenaissance
Eigenaars / Huurders voor 1900: 

- ca. 1795: Jan Baptist Alen

- voor 1845: rechter Antoon Bamps

- (?): dokter Constant Bamps, zoon voorgaande

- (?): kantonnale inspecteur Jan Willem Swaens X Maria Wilhelmina de Horion (1788-1859)

Eigenaars / Huurders sinds 1900: 

- 1914: Tony Hermant-de Keuster

- 01-01-1951 - 01-06-1955: gouverneur Hubert Verwilghen-Janssens de Varebeke

- 08-06-1984: Stad Hasselt

Vorige functie(s): 

- residentie van de graven van Loon en prins-bisschoppen van Luik

- zetel Leenzaal van Kuringen (tot 1584)

- woonhuis

Huidige functie: 

woonhuis + deelgemeentehuis Hasselt

Beschrijving buitengevel: 

Z.g. "Prinsenhof", resten van het waterslot van prins-bisschop Erard van der Marck (1515). Na verwoesting van de grafelijke burcht te Borgloon in 1232, werd Kuringen als verblijfplaats door de graven van Loon gekozen. De eerste burcht, gelegen op deze plaats werd ca. 1240 gebouwd. De graven van Loon verbleven hier tot 1366, en toen het graafschap Loon bij Luik gevoegd werd, hield de leenzaal van het graafschap er haar zittingen, tot 1584. In 1486 werd de burcht door Ghijs van Kanne, aanhanger van Willem van der Marck, verwoest. In 1515 bouwde Erard van der Marck op dezelfde plaats een waterkasteel. Tijdens XVII raakte dit kasteel in verval, tot de Horion er in 1670 de nodige herstellingen liet aan uitvoeren, en de leenzaal er terug haar intrek in nam. Tijdens de Franse bezetting in 1688 werden twee hoektorens vernield en begon de aftakeling, uitlopend op de afbraak in 1742 door Jacob Minten, die met de bouwmaterialen van het kasteel de Broekermolen te Hasselt verbouwde (afgebroken in 1921). Onder het Frans bewind werd wat er nog reste als kroondomein verkocht. In zijn huidige vorm een omgrachte, ovale terp; de onderbouw van twee ronde, bakstenen hoektorens bleef bewaard; de O.-toren werd in 1912 voorzien van een bovenbouw en geïntegreerd in een kasteeltje in neorenaissancestijl, gebouwd n.o.v. architect Minnaert. (2)

Beschrijving tuin: 

omliggend park met vijver

Verbouwingen: 

- 1515: ombouwing tot zomerverblijf met prachtige tuinen door prins-bisschop Erard van der Mark

- 1670: herstellingen door de Horion

- 1912: voorzien oostelijke toren van een bovenbouw

- 1985: uitwendige renovatie

Algemeen: 

- waterkasteel

- open bebouwing

- perceelgrootte: 240 m2 (pand) + 2030 m2 (park) + 4560 m2 (vijver) + 4050 m2 (park)

Referenties

Op de huidige plaats van het Prinsenhof te Kuringen verrees in de 13de eeuw de burcht van de graven van...
Het kasteeldomein Prinsenhof ligt vlak aan de Sint-Gertrudiskerk en is een belangrijke middeleeuwse site...
p. 13 Prinsenhof Kuringen bleef een vrijheid zonder wallen. De graaf liet het kasteel bouwen op de...
pp. 12-13 (...) Tijdens die vroege eeuwen vestigden de Franken zich in deze streken en dat ging vaak...
52 waardevolle Hasseltse gebouwen en monumenten (1977)
Titel: 

52 waardevolle Hasseltse gebouwen en monumenten (1977)

Plaats van uitgave: 
Hasselt
Jaar van uitgave: 
1977
Cover: 
Graven naar graven (1989)
Titel: 

Graven naar graven (1989)

Plaats van uitgave: 
Hasselt
Jaar van uitgave: 
1989
Hasselt in beeld (1998)
Titel: 

Hasselt in beeld (1998)

Ondertitel: 
Groei van een groene stad
Plaats van uitgave: 
Antwerpen
Jaar van uitgave: 
1998
Cover: 
Hasselt & Limburg (2004)
Titel: 

Hasselt & Limburg (2004)

Ondertitel: 
wandelingen / architectuur / natuur / fietsroutes / kaarten / historie
Plaats van uitgave: 
Houten
Het "Prinsenhof" nu officieel ingewijd (1988)
Titel: 

Het "Prinsenhof" nu officieel ingewijd (1988)

Naam van de krant: 
Het Belang van Limburg
Datum van uitgave: 
05/09/1988
Het ontstaan en de eerste eeuwen van Herkenrode (12de-14de eeuw) (2002)
Titel: 

Het ontstaan en de eerste eeuwen van Herkenrode (12de-14de eeuw) (2002)

Titel Verzamelwerk: 
Herkenrode 'abdij en levend monument'
Plaats van uitgave: 
Deurne
Jaar van uitgave: 
2002
Redactie: 
Michel Van der Eycken
Inventaris van het cultuurbezit in België - Architectuur / deel 6n 1 (A-HA) - Provincie Limburg. Arrondissement Hasselt (1981)
Titel: 

Inventaris van het cultuurbezit in België - Architectuur / deel 6n 1 (A-HA) - Provincie Limburg. Arrondissement Hasselt (1981)

Ondertitel: 
Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen
Plaats van uitgave: 
Gent
Jaar van uitgave: 
1981
Cover: 
Kuringen 750 jaar vrijheidsrechten (1990)
Titel: 

Kuringen 750 jaar vrijheidsrechten (1990)

Ondertitel: 
1240-1990
Plaats van uitgave: 
Hasselt
Jaar van uitgave: 
1990
Kuringen Sint-Jansheide Schimpen Tuilt Stokrooie / Warm aanbevolen (2004)
Titel: 

Kuringen Sint-Jansheide Schimpen Tuilt Stokrooie / Warm aanbevolen (2004)

Ondertitel: 
Vroeger en nu
Plaats van uitgave: 
Hasselt
Jaar van uitgave: 
2004
Cover: 
Kuringenaren vinden Karolingische speld (2007)
Titel: 

Kuringenaren vinden Karolingische speld (2007)

Naam van de krant: 
Het Belang van Limburg
Datum van uitgave: 
28/12/2007
Wandelen in Kuringen (2006)
Titel: 

Wandelen in Kuringen (2006)

Ondertitel: 
Wijkwandelingen Erfgoedcel Hasselt
Jaar van uitgave: 
2006
Redactie: 
Maarten Snoeks
Cover: 
Downloads

Fig. XXX - uit: Inventaris van het cultuurbezit in België, p. 432.

Download (73.43 KB)

Het "Prinsenhof" nu officieel ingewijd (1988)

Download (553.45 KB)

Kuringenaren vinden Karolingische speld (2007)

Download (3.75 MB)

Recent toegevoegd

De familie Van Nitzen - vroeger van den Nitzen geschreven en afkomstig uit de streek van Alken - voerde...
De heer Luc Speelmans van Hasselt maakte de geschiedenis van zijn familie op. De oudst gekende stamvader...
Advocaat Fritz Willems werd geboren in Hasselt in 1883 als enige zoon van brander en zoutraffineerder in...
Zoon van Max Hören . Hij had een winkel in de Kapelstraat in Hasselt, waar onder meer Mathieu Geurts op...
Hij leerde het beroep bij zijn vader Max Hören . In 1939 begon hij een eigen uurwerkzaak in de...
Uurwerkmaker Carl Hören was van Duitse afkomst (Rijnland). Hij huwde Johanna Vaes (°20 november 1853)...
Hij leerde de stiel bij zijn vader Carl . Huwde in 1909 Victoria Dekens (°26 juli 1884). Hij vestigde...
In 1426 werd door Pullincx een klooster gesticht, Sint-Catharinadal genoemd. In 1428 gaf de prins-...
In 1871 koopt Cyriel (Cyrille Julien) Elens (1846-1936) stokerij Cordens van Felix Theodoor Cordens in...
Bovenstaand wapen, namelijk gevierendeeld: I in zwart een zilveren doodskop, II in rood drie linker...