You are here

Orgel Provinciaal Heiligdom Heilig Hart / Heilig Hartkerk

Description

Het betreft een zeer gaaf bewaard gebleven instrument, in 1878 als opus 493 gebouwd door de vermaarde Aristide Cavaillé-Coll te Parijs voor de kapel van de zustercongregatie Société du Sacré-Coeur de Jésus te Jette (Brussel). Deze neogotische kapel werd ingewijd in 1877, en ze beschikte over stijlvol neogotisch meubilair. Het orgel was opgesteld op de bovenste etage van een dubbele galerij, eveneens in neogotische stijl.

Toen de kapel omstreeks 1980 buiten gebruik werd gesteld werd het meubilair overgenomen door de Saint-Servaiskerk te Luik (die kort daarop volledig uitbrandde) en door de Finistèrekerk te Brussel, al gingen de koorbanken te Jette verloren door opzettelijke brandstichting. Orgelliefhebbers uit het Brusselse hadden graag gezien dat dit waardevolle orgel kon bewaard blijven in de ruimte waarvoor het oorspronkelijk was gebouwd. Toen het desondanks toch te koop werd gesteld boden zich verschillende kandidaat-kopers aan uit binnen- en buitenland. Hoewel er geen enkele dwang kon uitgeoefend worden - het orgel was immers privébezit, en het was in die tijd zelfs niet beschermd als monument - namen de zusters het oprechte voornemen het orgel niet buiten de Belgische grenzen te laten vertrekken. Op 25 december 1983 werd het dan aangekocht door de stad Hasselt, in functie van de orgelklas van het Stedelijk Conservartorium voor Muziek. Eerst werd overwogen het orgel een plaats te geven in het auditorium van de school zelf, maar omwille van reden van ruimtelijke en akoestische aard werd uiteindelijk beslist het op te stellen in de Heilig-Hartbasiliek. De dubbele galerij, waarop het orgel zich oorspronkelijk te Jette bevond kon, om architectonische redenen, niet hergebruikt worden op de nieuwe locatie te Hasselt.

Wanneer men de geschiedenis van het orgel overloopt, kan met vaststellen dat het instrument ononderbroken in goede handen is gebleven wat het onderhoud aangaat. In 1879-1880 was orgelmaker Salomon Van Bever in de leer geweest bij Carvaillé-Coll, en in 1880 nam hij het huis Hippolyt Loret over te Laken, een buurgemeente van Jette. Het is dus niet verwonderlijk dat Van Bever het Cavaillé-Coll-orgel in onderhoud kreeg. In het archief van de Van Bevers worden diverse herstellingen vermeld, onder meer in 1918, maar ook het regelmatig onderhoud van dit orgel: vier stembeurten per jaar, bijvoorbeeld van 1889 tot 1931. Na Salomon Van Bever (+1916) volgden diens neven Louis, Nicholas en François Draps, en vanaf 1945 Salomon Eyckmans, petekind van Salomon Van Bever. Sedert 1963 zette op zijn beurt Jean-Pierre Draps, kleinzoon van Salomon Eyckmans, deze traditie verder. 

Uit: Orgelgids Hasselt (2005), pp. 50-51.

Weetjes: 

* Bij ministerieel besluit van 3 april 2003 wordt vastgesteld het ontwerp van lijst van volgend voor bescherming vatbare monumenten, stads- en dorpsgezichten, overeenkomstig de bepalingen van het decreet van 3 maart 1976, gewijzigd bij decreet van 22 februari 1995: wegens de artistieke, historische en wetenschappelijke waarde: - als monument: orgel parochiekerk H. Hart, gelegen te Hasselt (Hasselt), Plantenstraat 75; bekend ten kadaster:
Hasselt, 7e afdeling, sectie G, perceelnummer(s) 627K3/DEEL. (1)

* Beschermd (Besluit 12-02-2004 - Staatsblad 30-06-2004)

(1) MB 03.04.2003

Fiche

Eventueel (ver)ander(d)e naam: 
Orgel Aristide Cavaillé-Coll
Datering: 
1878
Specifieke kenmerken: 

beschermd (Besluit 12-02-2004 - Staatsblad 30-06-2004)

Multimedia

Referenties

pp. 52-53 Bouwer: Aristide Cavaillé-Coll, Parijs Bouwjaar: 1878 als opus 439 Oorspronkelijke standplaats...
Aristide Cavaillé-Coll. Liste des travaux exécutés, Opus List, Verzichnis der ausgeführten Arbeiten (1985)
Titel: 

Aristide Cavaillé-Coll. Liste des travaux exécutés, Opus List, Verzichnis der ausgeführten Arbeiten (1985)

Jaar van uitgave: 
1985
Cavaillé-Coll's opus 493: eind goed al goed (1986)
Titel: 

Cavaillé-Coll's opus 493: eind goed al goed (1986)

Jaar van uitgave: 
1986
Naam tijdschrift: 
Orgelkunst
Volume: 
IX
Pagina's: 
38-42
Inventaire descriptif des archives des factures d'orgues Van Bever de Laeken-Amiens (1880-1916) (1989)
Titel: 

Inventaire descriptif des archives des factures d'orgues Van Bever de Laeken-Amiens (1880-1916) (1989)

Plaats van uitgave: 
Brussel
Jaar van uitgave: 
1989
L'orgue Aristide Cavaillé-Coll du Couvent du Sacré-Coeur à Jette 1878 (1985)
Titel: 

L'orgue Aristide Cavaillé-Coll du Couvent du Sacré-Coeur à Jette 1878 (1985)

Jaar van uitgave: 
1985
Naam tijdschrift: 
L'organiste
Volume: 
XVII
Pagina's: 
113-121
Orgelgids Hasselt (2005)
Titel: 

Orgelgids Hasselt (2005)

Plaats van uitgave: 
Hasselt
Jaar van uitgave: 
2005
Cover: 
Downloads

Afbraak, wederopbouw en renovatie van het Cavaillé-Coll orgel - uit: De Nieuwe Hasselaar, 2, 1985, p. 15

Download (390.28 KB)

Recent toegevoegd

De familie Van Nitzen - vroeger van den Nitzen geschreven en afkomstig uit de streek van Alken - voerde...
De heer Luc Speelmans van Hasselt maakte de geschiedenis van zijn familie op. De oudst gekende stamvader...
Advocaat Fritz Willems werd geboren in Hasselt in 1883 als enige zoon van brander en zoutraffineerder in...
Zoon van Max Hören . Hij had een winkel in de Kapelstraat in Hasselt, waar onder meer Mathieu Geurts op...
Hij leerde het beroep bij zijn vader Max Hören . In 1939 begon hij een eigen uurwerkzaak in de...
Uurwerkmaker Carl Hören was van Duitse afkomst (Rijnland). Hij huwde Johanna Vaes (°20 november 1853)...
Hij leerde de stiel bij zijn vader Carl . Huwde in 1909 Victoria Dekens (°26 juli 1884). Hij vestigde...
In 1426 werd door Pullincx een klooster gesticht, Sint-Catharinadal genoemd. In 1428 gaf de prins-...
In 1871 koopt Cyriel (Cyrille Julien) Elens (1846-1936) stokerij Cordens van Felix Theodoor Cordens in...
Bovenstaand wapen, namelijk gevierendeeld: I in zwart een zilveren doodskop, II in rood drie linker...