You are here

Description

De gemeente Spalbeek is gegroeid tussen de Herk- en de Demervallei, bij de overgang van het Kempens Plateau naar Vochtig Haspengouw. In de oudst gekende dorpsnaam 'Spalbeeke' herkennen we het Middelnederlandse 'spalde', dat 'kloof' of 'splitsing' betekent. De naam verwijst dus naar de splitsing van twee beken: de Herk en de Demer, of de Garebeek en de Busselkensbeek.

Tijdens het Ancien Régime was Spalbeek een Loonse heerlijkheid, die vanaf 1366 onder de voogdij van de prins-bisschoppen van Luik viel. Administratief werd Spalbeek opgesplitst in twee kwartieren: de Jodenstraat en de Molenkant, met elk een eigen dorpsmeester.

Tot midden 20ste eeuw leefde Spalbeek van landbouw en veeteelt. Na 1900 nam de belangstelling daarvoor stillaan af. Het is nu vooral een woongemeente van 525 hectare groot, met zo'n 1815 inwoners. Op 1 januari 1970 werd Spalbeek bij Kermt gevoegd, dat in 1977 in 'Groot-Hasselt' werd opgenomen.

Voor 1846 bestond er in Spalbeek geen georganiseerde vorm van onderwijs. De meeste kinderen volgden les in de woning van een of andere 'dorpswijze', of gingen in Stevoort of Berbroek naar school. De eerste onderwijzer van de gemeente was meester Leopold Maréchal. Het eerste schooltje werd pas in 1859 gebouwd. In 1975 fusioneerden de gemeentelijke jongens- en meisjesschool. Die werden even later bij de gemeenteschool van Kermt gevoegd.

In Spalbeek zijn verschillende verenigingen actief. In 1937 werd KVLV hier opgericht. Jeugdbeweging Katholieke Studentenactie begon midden jaren '50. Enkele KSA-leden richtten even later de volleybalploeg op, die later uitgroeide tot het huidige Spavoc. Rond 1955 werd ook de plaatselijke Kristelijke Werknemersbeweging (KWB) gesticht. Die organiseert onder andere zomerfeesten en wandeltochten. Voetbalclub Sporting Spalbeek bestaat sinds 1952. De bekendste Spalbeekse voetballer is zeker René Vandereycken, de huidige bondscoach. 

Uit: Wandelen in Spalbeek (2007)

Referenties

p. 2 e.v. I LEVEN BINNEN EEN GEMEENSCHAP [...] pp. 8-11 DE ONTSLUITING VAN EEN ONOPVALLENDE GEMEENTE De...
p. 47 BEVOLKINGSAANGROEI IN SPALBEEK 1816: 268 inwoners 1920: 535 inwoners 1840: 330 inwoners 1930: 754...
p. 29 e.v. DE HEERLIJKHEDEN KERMT EN SPALBEEK pp. 36-41 Tijdens het Ancien Régime was Spalbeek een Loons...
pp. 50-51 UIT DE JAARKEUREN (XVe/XVIe eeuw) VAN SPALBEEK … Wie uit de boomgaard, hof of veld van een...
Kermt & Spalbeek / Warm aanbevolen (2006)
Titel: 

Kermt & Spalbeek / Warm aanbevolen (2006)

Ondertitel: 
Vroeger en nu
Plaats van uitgave: 
Hasselt
Jaar van uitgave: 
2006
Kerken en Kapellen - Parochie Spalbeek (2006)
Titel: 

Kerken en Kapellen - Parochie Spalbeek (2006)

Ondertitel: 
Inventaris kunst- en cultusobjecten Hasselt
Plaats van uitgave: 
Hasselt
Jaar van uitgave: 
2006
Cover: 
Wandelen in Spalbeek (2007)
Titel: 

Wandelen in Spalbeek (2007)

Ondertitel: 
Wijkwandelingen Erfgoedcel Hasselt
Jaar van uitgave: 
2007
Redactie: 
Lene Rock
Cover: 

Recent toegevoegd

De familie Van Nitzen - vroeger van den Nitzen geschreven en afkomstig uit de streek van Alken - voerde...
De heer Luc Speelmans van Hasselt maakte de geschiedenis van zijn familie op. De oudst gekende stamvader...
Advocaat Fritz Willems werd geboren in Hasselt in 1883 als enige zoon van brander en zoutraffineerder in...
Zoon van Max Hören . Hij had een winkel in de Kapelstraat in Hasselt, waar onder meer Mathieu Geurts op...
Hij leerde het beroep bij zijn vader Max Hören . In 1939 begon hij een eigen uurwerkzaak in de...
Uurwerkmaker Carl Hören was van Duitse afkomst (Rijnland). Hij huwde Johanna Vaes (°20 november 1853)...
Hij leerde de stiel bij zijn vader Carl . Huwde in 1909 Victoria Dekens (°26 juli 1884). Hij vestigde...
In 1426 werd door Pullincx een klooster gesticht, Sint-Catharinadal genoemd. In 1428 gaf de prins-...
In 1871 koopt Cyriel (Cyrille Julien) Elens (1846-1936) stokerij Cordens van Felix Theodoor Cordens in...
Bovenstaand wapen, namelijk gevierendeeld: I in zwart een zilveren doodskop, II in rood drie linker...