Van Straelen Clement – uit: Een Limburgse sociale voorman ging heen / Eenvoudige Teraardbestelling van Ere-Procureur C. Vanstraelen te Brussel (1953)

Description

p. 1.

Geen Bloemen, geen personaliteiten...

Ere-Procureur Van Straelen werd Dinsdagochtend in alle intimiteit te Brussel begraven. Het stoffelijk overschot werd met een lijkwagen aan het sterfhuis, Louizalaan, nr 94, afgehaald. Te 9 uur werd in de Zavelkerk een zieledienst opgedragen, waarna het stoffelijk overschot op het kerkhof werd bijgezet. Er waren geen bloemen, geen personaliteiten, geen familie, geen rouw, volgens de laatste wens van de Ere-Procureur...

In Memoriam

Limburg zal steeds een eerbiedige herinnering bewaren aan wijlen dhr. Van Straelen, zowel als magistraat als sociale figuur. Want hier moeten we onmiddellijk opmerken, dat de aflijvige tijdens zijn voorbeeldig leven steeds een vaste lijn heeft getrokken tussen deze twee facetten van zijn loopbaan.

Dhr. Clement Van Straelen werd geboren te Hasselt op Oogst 1875, als enige zoon uit een vooraanstaande familie. Na ijverige studies promoveerde hij zowat 26 jaren nadien als Doctor in de Rechten aan de Leuvense Alma Mater. Hij kwam zich terug vestigen in zijn geliefde provincie, waar hij geboren en getogen was, en werd advokaat bij de balie van Hasselt.

“Het beste bewijs van de nederigheid van wijlen dhr. Van Straelen en de sereniteit, waarmee hij stierf, is wel het volgende. Dhr. Van Straelen heeft tijdens zijn leven zelf zijn doodbericht opgesteld, waarin hij datum van overlijden en teraardbestelling openliet. Een zijner laatste wilsbeschikkingen was, dat pas na zijn begrafenis het doodbericht aan de dagbladen zou worden meegedeeld. Hij adresseerde zelf zijn doodbericht aan Het Belang van Limburg. Hierboven (nvdr: zie afb.) geven wij een copie van het adres, dat hij zelf schreef.”

p. 5.

Al spoedig had deze jongeman, die nochtans stamde uit een zeer welstellende familie, open oog en hart voor de noden en verzuchtingen van de min-begoede klassen. Daarbij was hij reeds in die moeilijke tijd Vlaming uit één stuk. Als jonge advokaat speelde hij dan ook onmiddellijk een leidende rol in het Vlaamse Leesgezelschap en het Davidsfonds. Zijn rijke talenten en diep-kristelijke overtuiging zouden nochtans meer van hem vergen. In de geest van het grote gebod van naastenliefde was zijn hoogste betrachting de noden van de gewone mens te lenigen. Limburg beleefde toen de pionierstijd van zijn sociale ontvoogding, de tijd, dat vooraanstaande priesters en leken er niet tegen op zagen, tegen de geest van de periode in publiek op tafel of stoel te kruipen om dit apostolaat te prediken.

In 1901 greep er te Hasselt een historische vergadering plaats, waar onder het voorzitterschap van dhr. Gielen als het ware de eerste steen werd gelegd van de maatschappelijke organisaties waarop thans onze kristene werklieden, boeren en middenstanders mogen bogen. Deze vergadering werd bijgewoond door de vooraanstaande sociale werkers van die tijd, een Palmers, een Jozef Delvoye, Jos Ceelen, Florent Deploige, Bellefroid, Pastoor Huyts van Berbroek, Robert Dulens, enz. Hierop brak dhr. Van Straelen een lans voor de oprichting van een degelijke maatschappelijke organisatie in kristene geest. Hij was van oordeel — hoe begrijpend en vooruitziend — dat er een secretariaat voor Maatschappelijke Werken moest opgericht, waaraan tevens een inlichtingsbureau, een bibliotheek en een documentatieafdeling verbonden waren.

Reeds de volgende week antwoordde Z. Exc. Mgr. Rutten, de toenmalige bisschop van Luik, hierop, dat hij volledig accoord ging met deze gedachten. Hij stelde zelfs voor, dat dhr. Van Straelen zelf de leiding ervan zou nemen.

De aflijvige heeft met volledig idealisme die oproep beantwoord. Op de Havermarkt 44 te Hasselt, in een kleine schoenwinkel, vlak naast de oude Kredietbank, werd dit secretariaat ondergebracht, waar dhr. Van Straelen zelf tweemaal per week, van 8 tot 12 uur kwam zetelen voor inlichtingen.

Op hogervermelde vergadering werd eveneens de stichting vastgelegd van een gewestelijke Kristene Bond voor Onderlinge Bijstand die later zou uitgroeien tot het Verbond voor Pensioenen en Ziekenkassen. De stichting ervan greep enkele tijd later op het stadhuis te Hasselt plaats en dhr. Van Straelen werd aangeduid als eerste secretaris ervan. Nog was deze sociale werker hiermee niet tevreden. Onder zijn impuls kwam de herverzekering van de Ziekenkassen tot stand, waarvan hij de eerste voorzitter werd met als adjunct Z. E. H. Delvoye.

Intussen was de jonge advokaat benoemd tot substituut-procureur bij het Hasseltse Parket, waar toen dhr. Jozef Massa procureur was. Hoe kon een dergelijke actieve personaliteit anders, dan met eenzelfde werkkracht ook dit ambt waar te nemen. Toen hij in 1912 als opvolger van dhr. Massa tot procureur werd benoemd, wijdde hij zich met een ongewone toewijding aan deze gerechtelijke carrière. Tot 1926 heeft hij dit ambt vervuld. En degenen, die hem als dusdanig gekend hebben, kunnen nog getuigen, dat hij een voorbeeldig rechtschapen en nauwgezet magistraat was, een mens van uitzonderlijke levenswaardigheid en een voorbeeld van kristenheid voor zijn medewerkers.

Deze functie belette hem nochtans niet zich met onverminderde stuwkracht te wijden aan zijn sociale strevingen. Rond de jaren 1908 bouwde hij het Huis van Onderlinge Bijstand in de Tramstraat te Hasselt, dat met de jaren het centrum is geworden van de Kristene sociale beweging. De Kristene Mutualiteiten in gans België hebben veel te danken aan zijn pionierswerk.

Dhr. Van Straelen was daarbij nog stichter van «De Gids voor Onderlinge Bijstand» en «De Gids op Maatschappelijk gebied», die werd uitgegeven te Bilzen en waarin hij tweemaal per week een bijdrage leverde.

Reeds in 1908 suggereerde hij twee sociale priesters als Mgr. Broekx en E.H. Habraeken als nieuwe krachten voor de beweging. Samen met dergelijke en andere medewerkers zou hij met de jaren werken aan de uitbouw van de Mutualiteiten, waarvan hij ook het statuut hielp opstellen.

Tijdens de oorlog 1914-'18, toen onze bevolking door de bezetter uitgehongerd werd, speelde hij een voorbeeldige rol in het bevoorradingscomiteit, dat hij liet onderbrengen in zijn eigen huis op de Koningin Astridlaan, waarin later - en nu nog - de Kristene Ziekenkassen hun intrek hebben genomen. President Wilson van de Verenigde Staten is in hoogst eigen persoon aan dat huis een bezoek komen brengen na de eerste wereldoorlog.

In diezelfde geest van naastenliefde heeft dhr. Van Straelen jarenlang gewerkt in de C.O.O. Hasselt en was hij secretaris-schatbewaarder van de Kerkfabriek St-Quintinus.

Zijn leven — ook nadat hij tijdens de jongste oorlog van Hasselt afscheid nam om zich te Brussel te gaan vestigen — is steeds gekenmerkt geworden door een hoge zin voor rechtvaardigheid en mensenliefde. Hij was streng voor zichzelf, streng ook voor zijn medewerkers.

In volle sereniteit heeft de dierbare overledene tijdens zijn laatste levensdagen de dood tegemoet gezien. «Ik ben gereed», zei hij tot Mgr. Broekx, die hem enkele dagen voor zijn overlijden bezocht. «Ik ga vertrekken als een jongeling, die naar een bruiloft gaat.»

Mocht de Heer hem ten eeuwige dagen ten dis nodigen aan zijn rijke bruiloftstafel.

Recent toegevoegd

Stadsuurwerkmaker van Hasselt van 1602 tot aan zijn dood op 24 september 1625. Hij leverde in 1612 een...
Eugène Hyacinthe Joseph François Pollenus , werd geboren in Kermt in 1796 als oudste zoon van notaris en...
Van 1951 tot 1955 werd het beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Banneux rondgedragen doorheen de hele...
Alexis Van Geel (Vangeel), geboren in 1890 in Hasselt als zoon van Albert en van Maria Emelia Broeders...
Was op leercontract bij Romain Willems-Pollaris. Daarna opende hij een horlogewinkel met atelier in Genk...
Zoon van Borzée-Willems . Behaalde het diploma van horlogemaker aan het Technicum in Antwerpen en liep...
Renée Willems , dochter van Willems-Pollaris, huwde met Jean Borzée, afdelingshoofd bij het...