You are here

Virga Jesse door de eeuwen heen

Description

Een overzicht van de belangrijkste data betreffende de Virga Jesse en haar verering:

1314: 22 april. Eerste kerkelijke erkenning van de Confraternitas Beate Marie Virginis, de Broederschap van Onze-Lieve-Vrouw van Hasselt, door Adolf van der Marck, prins-bisschop van Luik (1313-1344).

1495: De oudste en met zekerheid bekende datum waarop een processie ter ere van Onze-Lieve-Vrouw door Hasselt trok.

1497: In een register van het smedenambacht wordt opnieuw een processie ter ere van Onze-Lieve-Vrouw vermeld. Toen werd ook het eerst geschreven over een reus 'Goliam', die in de processie werd meegedragen.

1507: 26 mei. Voor het eerst werd gesproken over een soepuitdeling op de zondag van Onze-Lieve-Vrouw tenhemelopneming.

1527: 24 april. Kardinaal Erard van der Marck, prins-bisschop van Luik, erkent de Broederschap van Onze-Lieve-Vrouw opnieuw en bekrachtigt de statuten van het genootschap.

1567: 20-21 januari. Beeldenstorm te Hasselt. De Onze-Lieve-Vrouwekapel wordt gespaard, het miraculeuze beeld wordt gered, oude archiefstukken van de kapel en van de Broederschap gaan verloren.

1642: Het eerste jaar waarvan met zekerheid gezegd kan worden dat de Broederschap van Onze-Lieve-Vrouw een eigen processie heeft die vertrekt vanuit de Onze-Lieve-Vrouwekapel.

1660: Minderbroeder Henricus Jonghen publiceert zijn boek 'Marianum Hasletum', de oudst bekende geschiedenis van de Mariale devotie in Hasselt. De kopergravure van Filips Fruitiers en Frederik Boutats is tevens de oudst bekende picturale voorstelling van het Virga Jessebeeld. Het bijschrift bij die prent vermeldt ook voor het eerst de naam Virga Jesse voor Onze-Lieve-Vrouw van Hasselt.

1682: 16 augustus. De processie ter ere van Onze-Lieve-Vrouw Virga Jesse trekt weer uit, nadat zij ten gevolge van de bezetting door Nederlandse troepen (1675-1682) een aantal jaren niet meer is gehouden. De traditie van de zevenjaarlijkse Virga Jessefeesten dateert dan ook van 1682.

1689: Tweede zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie.

1696: Derde zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie.

1702: Buitengewone processie met het miraculeuze beeld van de Virga Jesse om tot God te bidden dat Hij Hasselt zou verlossen van dese tegenwoordighe siecten, de buikloop.

1703: Vierde zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie.

1710: Vijfde zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie.

1712: 20 juni. Alarmerend verslag over de toestand van de Onze-Lieve-Vrouwekapel. Volgens de aartsdiaken van Haspengouw is een deel van het dak verdwenen en zijn de muren door en door ruineus.

1714: Viering van het vierde eeuwfeest van de eerste kerkelijke erkenning van de Broederschap van Onze-Lieve-Vrouw met ondermeer een grootse processie, waarvan uitvoerige beschrijvingen bewaard zijn. In een van de beschrijvingen wordt voor het eerst de uitdeling van de erwtensoep aan de bevolking van de stad vermeld.

1717: Zesde zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie.

1724: Zevende zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie.

1727: 22 januari. Een groot gedeelte van de bovenzijde van de toren valt door het dak van de Onze-Lieve-Vrouwekapel. De kapel kan niet worden hersteld. Na de eerste expertise blijkt dat de hele kapel afgebroken moet worden.

1727: 2 februari. Het miraculeuze beeld van de Virga Jesse wordt naar de kerk van de paters augustijnen overgebracht. Enkele weken later klinkt luid protest van de pastoor van de Sint-Quintinuskerk: het beeld moet naar de parochiekerk komen. Het protest was echter tevergeefs. Het beeld van de Virga Jesse blijft tot de kerkwijding op 8 september 1731 in de kerk van de augustijnen.

1727: 2 juli. Eerste steenlegging van de nieuwe Onze-Lieve-Vrouwekerk, die gebouwd wordt volgend plannen van meester metselaar Daniël Verstraeten.

1731: 8 september. Wijding van de Onze-Lieve-Vrouwekerk, gevolgd door grootse feesten, waaronder de achtste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie.

1738: Negende zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie.

1740: De toren van de Onze-Lieve-Vrouwekerk is voltooid.

1745: Tiende zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie.

1752: Elfde zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie.

1759: Twaalfde zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie.

1764: Viering van de Vierhonderdste verjaardag van de eerste kerkelijke erkenning van de Broederschap van Onze-Lieve-Vrouw. De dertiende zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie, die normaal in 1766 zou uittrekken, wordt twee jaar vroeger gehouden. Het jaar 1764 wordt dus een nieuwe referentiedatum waarin de processie gehouden zal worden.

1771: Veertiende zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie.

1778: Vijftiende zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie.

1785: Zestiende zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie.

1792: Zeventiende zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie onder erg onzekere omstandigheden. Tijdens de Franse Revolutie werden geen zevenjaarlijkse processies gehouden.

1814: Viering van de vijfhonderdste verjaardag van de eerste kerkelijke erkenning van de Broederschap van Onze-Lieve-Vrouw. Grote feesten en restauratie van de achttiende zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie. Hoogst uitzonderlijk trekt de processie tweemaal uit. Het jaar 1814 wordt een nieuwe referentiedatum waarin de zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie uittrekt.

1821: Negentiende zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie.

1828: Twintigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie.

1835: Eenentwintigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie.

1842: Tweeëntwintigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie.

1849: Drieëntwintigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie.

1856: Vierentwintigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie. De vijfentwintigste verjaardag van de eedaflegging van Koning Leopold I werd zo groots gevierd dat de zevenjaarlijkse Virga Jessefeesten niet het traditionele aanzien kregen.

1863: Vijfentwintigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie. De processie trekt, net als in 1814, tweemaal uit en komt voor het eerst buiten de vroegere stadswallen. De tweede Virga Jesseommegang volgt een deel van de huidige kleine ring, toen de Boulevards.

1867: 15 augustus. Plechtige kroning van het miraculeuze beeld van Onze-Lieve-Vrouw Virga Jesse. De twee gouden kronen worden door een Parijse goudsmid gemaakt en betaald door de Hasseltse jeneverstokers en de bevolking. De Virga Jesse is het tweede beeld in België dat de eer van kroning geniet. Het beeld wordt in een grote processie door de stad gedragen en op het einde van de processie op de Grote Markt door Mgr. de Mérode gekroond.

1870: Zesentwintigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie.

1873: 13 juni. Buitengewone processie met het beeld van Onze-Lieve-Vrouw Virga Jesse om de vrijlating van paus Pius IX, de "gevangene van het Vaticaan", te bekomen.

1877: Zevenentwintigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie.

1884: Achtentwintigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie. De processie trekt tweemaal uit, waarmee een traditie geschapen wordt die tot 1933 in ere gehouden wordt.

1891: Negentwintigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie en feesten. Vanaf dat jaar trekt de eerste processie uit op de zondag voor Onze-Lieve-Vrouw Tenhemelopneming, de tweede op de zondag erna. Voor het eerst wordt elektriciteit gebruikt voor de feestelijke straatversiering.

1898: Dertigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie en feesten.

1905: Eenendertigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie en feesten.

1912: Tweeëndertigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie en feesten.

1919: Drieëndertigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie en feesten, tevens de viering van de zeshonderdste verjaardag van de eerste kerkelijke erkenning van de Broederschap van Onze-Lieve-Vrouw en van het wonder van het Heilig Sacrament van Mirakel die ten gevolge van de oorlogsomstandigheden niet op de juiste datum konden gevierd worden.

1926: Vierendertigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie en feesten.

1933: Vijfendertigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie en feesten.

1940: augustus. Ten gevolge van het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog kan de processie, die al tot in details uitgewerkt is, niet uittrekken.

1943: vanaf 20 juli. De Duitse bezetters roven de klokken van de Hasseltse kerken, ook die van de Onze-Lieve-Vrouwekerk, die niet meer teruggevonden worden.

1944: voorjaar. Architect Etienne Vreven en schrijnwerker-aannemer Adolf Mercken beveiligen, samen met enkele buurtbewoners, de mausolea in de Onze-Lieve-Vrouwekerk tegen mogelijke beschadiging bij bombardementen. Hun vooruitziendheid voorkomt (later) waarschijnlijk de vernietiging van die kunstwerken.

1944: 4 november, 0.20 uur. De Onze-Lieve-Vrouwekerk en de aangelegen huizen in de Kapelstraat, de Onze-Lieve-Vrouwesteeg en de Aldestraat worden zeer zwaar geteisterd door de ontploffing van een vliegende bom. Zestien mensen, onder wie rector J. Hubrechts, verliezen het leven. Het beeld van de Virga Jesse wordt naar de Sint-Quintinuskerk overgebracht, waar het tot 1951 op een troon in het kerkschip rust.

1945-1946: Architect Vreven tekent de plannen voor de weer op te bouwen Onze-Lieve-Vrouwekerk. Ondanks allerlei pogingen om een nieuwe kerk op een andere plaats te bouwen, in de Onze-Lieve-Vrouwestraat, blijft de kerk op zijn oude plaats, die al in 1334 gekozen werd.

1947: Zesendertigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie en feesten. Twee processies zijn gepland, en er komt nog een derde bij. Voor het eerst nemen ook andere parochies dan die van Sint-Quintinus aan de processie deel: Godsheide, Kiewit, Rapertingen en Runkst.

1951: 8 december. Wijding van de wederopgebouwde kerk door Mgr. Kerkhofs, bisschop van Luik.

1954: Zevenendertigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie en feesten. De Virga Jesseommegang trekt driemaal trekt driemaal uit en vestigt daarmee een traditie voor alle zevenjaarlijkse Virga Jessefeesten. De vroegere Virga Jesseommegangen trokken na de hoogmis uit, vanaf 1954 vertrekken ze steeds om 15uur, behalve op 10 augustus 1975, toen een hittegolf een verplaatsing naar 17uur noodzakelijk maakte.

1961: Achtendertigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie en feesten. Er is een duidelijke aanloop naar een vernieuwing van de processie merkbaar.

1968: Negendertigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie en feesten. Gelukkig zwicht het comité van de Zevenjaarlijkse Feesten niet voor de toenmalige contestatie. De processie wordt grondig vernieuwd. De minderbroeders dragen voor het laatst het beeld van de Virga Jesse in de processies.

1975: Veertigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie en feesten.

1977-1978: Restauratie van het beeld van Onze-Lieve-Vrouw Virga Jesse, dat uit de veertiende eeuw stamt.

1982: Eenenveertigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessies en feesten. Het is de driehonderdste verjaardag van de zevenjaarlijkse traditie. Dankzij enkele, door de omstandigheden bepaalde verschuivingen in de data van de zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessies, klopt de som. Naast de oud Hasseltse parochies nemen ook de fusiegemeenten deel. Met de publicatie van 'De Hasseltse Virga Jesse en haar kerk' wordt een oude traditie weer opgenomen: de publicatie van het boek ter gelegenheid van de feesten. De Onze-Lieve-Vrouwekerk wordt verrijkt met een brandglasraam van de glazenier André Mathijs, dat betaald wordt door oud-Hasselaren;

1989: Tweeënveertigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie en feesten. Ter gelegenheid van deze feesten verschijnt het boek 'Virga Jesse, schat van de Hasselaar'. De Onze-Lieve-Vrouwekerk wordt verrijkt met een wandtapijt door Simone Reynders.

1996: Drieënveertigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie en feesten.

2003: Vierenveertigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie en feesten. Ter gelegenheid van de feesten verschijnt het boek 'De Virga Jesse, Geschiedenis van de 7 jaarlijkse Feesten', door Jos Sterk.

2010: Vijfenveertigste zevenjaarlijkse Virga Jesseprocessie en feesten. Ter gelegenheid van de feesten verschijnt het boek 'Het Zevende jaar', door Gert Gielis m.m.v. Sebastien Libens.

Multimedia

Referenties

Honderd data betreffende de viering van de Virga Jesse te Hasselt (1996/3)
Titel: 

Honderd data betreffende de viering van de Virga Jesse te Hasselt (1996/3)

Jaar van uitgave: 
1996
Naam tijdschrift: 
Jobel
Volume: 
3
Pagina's: 
2
Honderd data betreffende de viering van de Virga Jesse te Hasselt (1996/4)
Titel: 

Honderd data betreffende de viering van de Virga Jesse te Hasselt (1996/4)

Jaar van uitgave: 
1996
Naam tijdschrift: 
Jobel
Volume: 
4
Pagina's: 
2
Honderd data betreffende de viering van de Virga Jesse te Hasselt (1996/5)
Titel: 

Honderd data betreffende de viering van de Virga Jesse te Hasselt (1996/5)

Jaar van uitgave: 
1996
Naam tijdschrift: 
Jobel
Volume: 
5
Pagina's: 
2
Honderd data betreffende de viering van de Virga Jesse te Hasselt (1995/1)
Titel: 

Honderd data betreffende de viering van de Virga Jesse te Hasselt (1995/1)

Jaar van uitgave: 
1995
Naam tijdschrift: 
Jobel
Volume: 
1
Pagina's: 
2
Honderd data betreffende de viering van de Virga Jesse te Hasselt (1995/2)
Titel: 

Honderd data betreffende de viering van de Virga Jesse te Hasselt (1995/2)

Jaar van uitgave: 
1995
Naam tijdschrift: 
Jobel
Volume: 
2
Pagina's: 
3
De Hasseltse Virga Jesse en haar kerk (1982)
Titel: 

De Hasseltse Virga Jesse en haar kerk (1982)

Plaats van uitgave: 
Hasselt
Jaar van uitgave: 
1982
Cover: 
Virga Jesse. Schat van de Hasselaar (1988)
Titel: 

Virga Jesse. Schat van de Hasselaar (1988)

Plaats van uitgave: 
Hasselt
Jaar van uitgave: 
1988
Cover: 
De Virga Jesse. Geschiedenis van de 7 jaarlijkse Feesten (2003)
Titel: 

De Virga Jesse. Geschiedenis van de 7 jaarlijkse Feesten (2003)

Plaats van uitgave: 
Hasselt
Jaar van uitgave: 
2003
Cover: 
Het Zevende Jaar (2010)
Titel: 

Het Zevende Jaar (2010)

Ondertitel: 
Processies in de regio Maas-Rijn
Plaats van uitgave: 
Herent
Jaar van uitgave: 
2010
Cover: 

Recent toegevoegd

De familie Saels uit Halen en waarvan nu nog verwanten wonen o.a. te Hasselt en Geetbets, voerden als...
Volgens de heer Eugene Vroonen, die een twintigtal jaren voorzitter was van de rechtbank van Kaïro en...
In 1982 werd de Garde Civique in Hasselt opnieuw opgericht als een culturele folkloristische vereniging...
De voorname familie van Willigen voerde als wapen «in zilver een rode keper, vergezeld in de schildvoet...
In de Nieuwstraat in de Sint-Janswijk ligt het Parochiaal Centrum rechts van en met een tussengebouwtje...
Ter gelegenheid van het zevende jaar geven de Hasselaren een geschenk aan hun Virga Jesse . Dit gebruik...
Pater Archangelus Vendrickx, in de wereld Joannes Arnoldus (Jan) Vendrickx, werd geboren in Alken in...
Reeds in het jaar 1500 vinden wij leden van deze familie (afkomstig uit de Voerstreek) terug in het...
De geschiedenis van de Virga Jesse, zoals Onze-Lieve-Vrouw in Hasselt wordt genoemd, gaat terug tot de...
DE FUSIE VAN STOKROOIE EN KURINGEN Vanaf 1846 had het dorp Stokrooie het statuut van vrije gemeente,...