Grauwzustersklooster - Modemuseum (Gasthuisstraat 11) - uit: 52 waardevolle Hasseltse gebouwen en monumenten (1977)

Description

Nr. 50

Wie vanaf het Kempisch Kanaal of van op de Thonissenlaan in de richting van het Kattegat kijkt, bemerkt een bovenverdieping van een mooie 17de-eeuwse gevel in typisch Maaslandse renaissancestijl, nl. een bakstenen gevel met raamlijstingen in zandsteen. In de gevel is met muurankers het bouwjaar 1664 aangeduid.

Deze uithoek van de oude binnenstad, vlak bij de stadswallen droeg vroeger de vrij lugubere naam van "pesthuys" en van "pestboomgaert". Omstreeks 1626 werden er in de stad pogingen ondernomen om kloosterlingen naar Hasselt te "lokken" die zouden instaan voor de verzorging van pestlijders. Regelmatig traden immers pestepidemies in de stad op, die vaak heel wat slachtoffers maakten. Herman van der Ryst, pastoor van het begijnhof, had in 1626 een milde schenking gedaan om de stichting van een dergelijk hospitaal mogelijk te maken en er werd toen contact opgenomen met de Gasthuiszusters van Geel en Diest om in Hasselt een stichting te doen. Tegelijkertijd had de prinsbisschop van Luik toegestemd met de oprichting van een dergelijk klooster op voorwaarde dat de zusters nooit bedelcampagnes zouden organiseren.

Op 28 mei 1626 kwamen dan drie Grauwzusters-Franciscanessen uit Diest zich in Hasselt vestigen in en "seer onkuis" - hier is bedoeld: vuil, onzindelijk - ende ongeschikt" gebouw, waarvan de muren zo vol gaten zaten dat het er steeds waaide zodat men er geen kaars brandende kon houden. Men begon dadelijk met de inrichting van een kapel die reeds op 4 december 1626 werd ingewijd. Dat was op de feestdag van Sint-Barbara, die meteen de patrones van het klooster werd, dat sindsdien Barbaradal werd genoemd. Na een moeilijke startperiode, waarbij in 1628 drie zusters stierven ten gevolge van de pest, kwam het klooster stilaan tot bloei en in 1667 waren er niet minder dan 21 hospitaalzusters. Ondertussen stonden de kloosterfinanciën er veel beter voor en in 1663 begon men met de bouw van een nieuw complex, dat een klooster, hospitaal, en kerk omvatte. De kerk, die zich op de plaats bevond waar na de laatste wereldoorlog de nieuwe kapel werd gebouwd, werd in juli 1669 ingewijd.

Alhoewel de zusters aanvankelijk alleen pestlijders behandelden, stelden zij later, in de 18de eeuw, hun poorten open voor alle zieken. Na de inval van de Fransen in ons land werden de Grauwzusters in februari 1797 uit hun klooster gezet, dat omgevormd werd tot kazerne. Pas in 1824 vestigde een begijn uit Diest hier in deze gebouwen een nieuw hospitaalcommunauteit die in 1832 officieel als Grauwzustersklooster werd herkend. De zusters maakten zich herhaaldelijk in de periode 1833-1866 bij cholera-en typhusepidemies zeer verdienstelijk met de verzorging van de vele slachtoffers. Het hospitaal groeide steeds verder uit zodat in 1868-1871 een nieuwe vleugel werd bijgebouwd langs de ringlaan.

Ook na de verhuis van het hospitaal naar de Stadsomvaart (Virga Jesseziekenhuis) bleven een aantal zusters in het oude klooster wonen, dat trouwens in 1975 als monument geclasseerd werd.

E.H.

Recent toegevoegd

Auteur: Tom Kenis Geparafraseerde Radio 2-getuigenis van militair William De Wilde en zijn echtgenote...
Auteur: Tom Kenis De familie Trippas verbleef in Belgisch Congo van 1954 tot en met de onafhankelijkheid...
Auteur: Tom Kenis Antoinette Fransen, de moeder van Moelly Henno, werd tijdens Wereldoorlog II...
Zoveel Hasselaren, zoveel linken met Congo. Om de meest uiteenlopende redenen trokken Hasselaren al...
Auteur: Tom Kenis Joseph (°Hasselt 04.07.1926) en Denise (°Hasselt 22.01.1927) leerden elkaar kennen als...
Auteur: Tom Kenis André Billen, geboren in 1927, studeerde economie. Hij slaagde voor het diplomatiek...
Auteur: Tom Kenis De in Hamont geboren Joseph (Jef) Verlaak, thans inwoner van Viversel maar gedurende...
Auteur: Toon Blux Hermanus, Petrus, Joseph Blux is de oudste zoon van Louis Bleux (1) uit Kuringen en...
Auteur: Tom Kenis Edgard Jamart werd geboren in een gehucht tussen Bergen en Luik, maar woont al 40 jaar...
Auteur: Hubert Bovens Marcellin Lagarde werd geboren te Sougné, Sprimont in de provincie Luik op 2...