Grauwzustersklooster - Modemuseum (Gasthuisstraat 11) - uit: De grauwzusters in Hasselt (1987)

Description

pp. 22-24

2. De stichting van het Hasseltse klooster.

Het klooster van de Grauwzusters in Hasselt heeft zijn ontstaan op de eerste plaats te danken aan priester Herman Vander Ryst, pastoor van het Hasseltse begijnhof [...] van 1611 tot aan zijn dood in 1625. [...] bekommerde zich om het lot van zijn stadsgenoten. Toen hij zelf reeds doodziek was, bleef hij het leed indachtig dat besmettelijke ziekten tijdens tijdens zijn laatste levensjaren over de stad en haar omgeving hadden gebracht. Hij herinnerde zich daarbij hoe zieken elders door kloosterzusters werden bijgestaan [...]. In het testament, dat hij opstelde op 25 september 1625, twee dagen voor zijn overlijden, schonk hij dan ook een jaarlijkse rente van 150 gulden aan de kloosterzusters die naar Hasselt zouden komen om er tegen een geringe vergoeding de zieken te verzorgen. [...] Als voorwaarde stelde hij echter dat de stad voor deze nieuwe stichting de zgn. 'Pestbogaert' zou afstaan. [...] Het waren tenslotte [...] Barbara Rummens, Catharina Boonen en Gertrudis Verschaffelen, die het Diestse Sint-Annadal verlieten en op 28 mei 1626 in Hasselt toekwamen. Zuster Rummens, die "constich en hervaren was in de medicijnen", werd als eerste overste aangesteld. De prins-bisschop van Luik, Ferdinandus van Beieren, hechtte op 15 september 1626 zijn goedkeuring aan de nieuwe stichting en aan de bouw van een klooster met bedehuis. [...]

Zodoende was de laatste wil van pastoor Herman Vander Ryst na een jaar werkelijkheid geworden, althans op kerkelijk vlak. De stad Hasselt schoot echter geenszins te kort. Reeds enkele dagen na de bisschoppelijke goedkeuring van de nieuwe stichting vaardigde de stad Hasselt op 18 september 1626 een patentbrief uit waarbij zij de 'Pestbogaert', een boomgaard met 'huysingen' en afhankelijkheden dicht bij de stadswallen tussen de Molenpoort en de Kempische poort aan de zusters schonk. [...]

Hun behuizing liet inmiddels veel te wensen over. Zij leefden in bijzondere armoedige omstandigheden. Tot overmaat van ramp stierf hun overste, Barbara Rummens, reeds op 6 september 1626, nog geen vier maanden na haar aankomst in Hasselt. Zij werd opgevolgd door Maria Wirix, een voorbeeldige Grauwzuster uit Sint-Annadal, die zich in haar geboortestad met hart en ziel aan haar nieuwe taak zou wijden. [...] Op de feestdag van de heilige Barbara, 4 december 1626, droeg pater Mantelius er de eerste mis op, die werd bijgewoond door de burgemeesters en andere vooraanstaanden. Onder de burgemeesters had ook Herman Vossius (1587-1635) zich voor deze bouwwerken bijzonder ingezet. [...]

De feestdag van de heilige Barbara was zeker niet toevallig voor deze eerste eucharistieviering uitgekozen. Barbara was niet alleen de patrones van de betreurde zusters Rummens, maar was ook een van de heiligen die bijzonder aangeroepen werden tegen de pest; daarenboven werd zij vereerd tegen een plotse, onvoorbereide dood zonder sacramenten. Aan haar werd het Hasseltse Grauwzustersklooster dan ook toegewijd; het kreeg de naam Sint-Barbaradal. [...]

pp. 25-27

3. De ziekenzorg.

[...] De zusters zouden, wanneer hun hulp hiervoor werd ingeroepen, de zieke vrouwen, jong en oud, gehuwd of ongehuwd, aan huis verplegen, ook wanneer het besmettelijke zieken gold, behalve melaatsen of pokkenlijders. Voor hun zorgen kregen de zusters de kost en twee stuivers per dag; voor de verpleging van besmettelijke zieken liep de vergoeding op tot vier stuivers. De arme zieken werden echter "om Godtswille" bijgestaan en hoefden dan ook niets te betalen. Voor de verpleging van deze armen, die van aalmoezen leefden of door de Heilige Geesttafel onderhouden werden, bekwamen de zusters jaarlijks drie mudden rogge van de Armentafels en duizend mutsaards vanwege de stad, of de tegenwaarde ervan in wishout, kolen of geld. Bovendien mochten zij ieder jaar tweemaal op het grondgebied van de stad uit bedelen gaan, eenmaal voor koren en eenmaal voor vlees. De zusters beschikten ook over een pest- of ziekenhuis waarin pestlijders, zowel mannen als vrouwen, zich konden laten opnemen voor één gulden per dag. Het verblijf van de arme pestlijders, die kosteloos werden opgenomen, viel ten laste van de armenmeesters. Tenslotte kregen de zusters het recht overleden vrouwen af te leggen. Ook wanneer de nabestaanden afzagen van deze dienst, waren zij de zusters hiervoor tien stuivers verschuldigd; de armen bleven evenwel ook hiervan vrijgesteld.
[...]
De Grauwzusters waren amper drie jaar in Hasselt gevestigd, toen de stad en ook de andere Loonse steden en dorpen weer geteisterd werden door een epidemie. De kleine kloostergemeenschap kon het zware werk, dat van haar werd gevergd, moeilijk aan. Hoewel de ziekte ook het begijnhof trof, boden verscheidene begijnen zich aan om samen met de zusters de zieken in de stad te gaan verzorgen. Hun gezamenlijke inzet en toewijding vergden zware offers. In het najaar van 1629 bezweek de overste Maria Wirix, evenals twee van haar medezusters. [...]

Recent toegevoegd

Auteur: Tom Kenis Geparafraseerde Radio 2-getuigenis van militair William De Wilde en zijn echtgenote...
Auteur: Tom Kenis De familie Trippas verbleef in Belgisch Congo van 1954 tot en met de onafhankelijkheid...
Auteur: Tom Kenis Antoinette Fransen, de moeder van Moelly Henno, werd tijdens Wereldoorlog II...
Zoveel Hasselaren, zoveel linken met Congo. Om de meest uiteenlopende redenen trokken Hasselaren al...
Auteur: Tom Kenis Joseph (°Hasselt 04.07.1926) en Denise (°Hasselt 22.01.1927) leerden elkaar kennen als...
Auteur: Tom Kenis André Billen, geboren in 1927, studeerde economie. Hij slaagde voor het diplomatiek...
Auteur: Tom Kenis De in Hamont geboren Joseph (Jef) Verlaak, thans inwoner van Viversel maar gedurende...
Auteur: Toon Blux Hermanus, Petrus, Joseph Blux is de oudste zoon van Louis Bleux (1) uit Kuringen en...
Auteur: Tom Kenis Edgard Jamart werd geboren in een gehucht tussen Bergen en Luik, maar woont al 40 jaar...
Auteur: Hubert Bovens Marcellin Lagarde werd geboren te Sougné, Sprimont in de provincie Luik op 2...