Leopoldplein - uit: Inventaris van het cultuurbezit in België (1981)

Description

pp. 354-355

Rechthoekig plein, z.g. naar Leopold II ter gelegenheid van diens blijde intrede op 1 september 1866. Centrale kiosk op de plaats van de voormalige "Scherdertoren", gelegen voor het Casino, thans vervangen door het standbeeld van de Boerenkrijg (beeldhouwwerk en ontwerp F. Devriendt en Baggen), oorspronkelijk opgericht in 1898 op de hoek van het Leopoldplein aan de Luikerpoort ter gelegenheid van de honderste verjaardag van de slag te Hasselt. Door de aanleg van de parkeerruimte aan de binnenzijde van de promenade ging het wezenlijke karakter van dit plein verloren.

Markante elementen in het straatbeeld zijn het Casino en het onlangs verdwenen huis "Het Schuttershof". Voorts worden de gevelwanden gekenmerkt door reeksen burgerhuizen in eclectische en neoclassicistische stijl. L.g. huizen zijn qua ordannantie vrij éénvormig: enkelhuizen van drie trav.en drie bouwl.onder zadeldaken, uit XIX B (nr. 14, 18, 22, 34 en 36); bepleisterde of gecementeerde en beschilderde lijstgevels op een licht verhoogde begane grond; rechth. muuropeningen in meerdere of mindere mate afgewerkt met neoclassicistische getinte ornamenten; deuren met een kleine steektrap. Nr.14. Rechth. balkon met stenen balustrade. Nr. 18 en 22. Rechth.houten erkers; nr.34 heeft mozaïeken van keramiektegels in de boogvelden boven de vensters der tweede bouwl. Nr. 44 en 46 zijn twee identieke, gekoppelde enkelhuizen van elk twee trav. en drie bouwl. onder zadeldak, mogelijk van latere datum (begin XX), voorzien van getoogde vensters in een licht uitspringende baksteenomlijsting met hardstenen sluitsteen en druiplijst; hardstenen muuropeningen op de benedenverd.

De huizen in eclectische stijl zijn meer gedifferentieerd: de huizenreeks nr. 13, 15, 17, 19, 21, 23, daterend uit begin XX, vertoond een sterk neoclassicistische inslag in de eerste huizen en lichte Art Nouveau inslag in de laatste; burgerhuizen van het enkelhuistype, drie bouwl. en twee tot drie trav. onder zadeldak; bakstenen gebouwen boven een verhoogde begagne grond met souterrain. De bakstenen lijstgevels, waarvan sommige met natuurstenen parement (nr. 17, 19), zijn verlevendigd d.m.v. geglazuurde baksteen, verwerkt in banden en vensteromlijstingen (nr. 13) of gebruikt als gevelparement (nr. 15), panelen met keramiektegels (nr. 15) en boogvelden met gecementeerde neorocaille versieringen in reliëf (nr. 17), balkons en erkers; muuropeningen van verschillende vorm.
De overige voorbeelden zijn meer verspreid: nr. 20, enkelhuis van drie trav. en drie bouwl. onder zadeldak, uit begin XX, met bakstenen lijstgevel voorzien van een puntgevelvormige verhoging der middentrav. met houten windbord, en verlevendigd d.m.v. geglazuurde baksteen aan de ontlastingsbogen, en panelen met keramiektegels; nr. 24 en 26; nr. 30 en 32 (dito); nr. 40, een enkelhuis van drie trav.en drie bouwl.onder zadeldak, uit XX a, waarvan de lijstgevel voorzien is van een parement van witte baksteen, met rode baksteen voor banden, omlijstingen en decoratieve motieven; klokvormige verhoging der middentrav. Nr. 42, een enkelhuis van twee trav. en drie bouwl. onder zadeldak, met aangebouwde trav. van twee bouwl., r., valt op door de gele en rode baksteendecoratie.

p. 347

Promenade

Reeks pleinen en brede lanen, die gr. m. het tracé der vroegere stadsomwalling volgen, en werden aangelegd in 1846-1855 (cf. algemene inleiding) n.o.v. de Brusselse architect Spaak; het Leopoldplein werd ontworpen door M. Creten. Deze promenade omvat volgende onderdelen: de Schiervellaan, Guffenslaan, Guldensporenplein, Kolonel Dusartplein, Leopoldplein, Martelarenlaan en Thonissenlaan.

Voorbeeld van geplande stadsaanleg, waarin rijen ruime burgerhuizen in eclectische en neoclassicistische stijl, uit eind XIX en XX a, afwisselen met alleenstaande, monumentale complexen, inspringend t.o.v. de straat, die het straatbeeld domineren: rijkswachtkazerne, St.-Jozefcollege, Provinciale Vroedvrouwenschool, clarissenklooster in de Guffenslaan; Kolonel Dusartkazerne op het Kolonel Dusartplein; Casino op het Leopoldplein; grauwzusterklooster met hospitaalvleugel in de Thonissenlaan.

Deze promenade heeft echter, door het gebruik ervan als verkeersring rond de stad, haar karakter en functie verloren; haar uitzicht (tot in de zestiger jaren volledig beboomd) is erg geschonden door de toenemende, buitenschalige nieuwe bouw, die de tot voor kort vrij homogene gevelwanden doorbreekt.

Recent toegevoegd

Auteur: Tom Kenis Geparafraseerde Radio 2-getuigenis van militair William De Wilde en zijn echtgenote...
Auteur: Tom Kenis De familie Trippas verbleef in Belgisch Congo van 1954 tot en met de onafhankelijkheid...
Auteur: Tom Kenis Antoinette Fransen, de moeder van Moelly Henno, werd tijdens Wereldoorlog II...
Zoveel Hasselaren, zoveel linken met Congo. Om de meest uiteenlopende redenen trokken Hasselaren al...
Auteur: Tom Kenis Joseph (°Hasselt 04.07.1926) en Denise (°Hasselt 22.01.1927) leerden elkaar kennen als...
Auteur: Tom Kenis André Billen, geboren in 1927, studeerde economie. Hij slaagde voor het diplomatiek...
Auteur: Tom Kenis De in Hamont geboren Joseph (Jef) Verlaak, thans inwoner van Viversel maar gedurende...
Auteur: Toon Blux Hermanus, Petrus, Joseph Blux is de oudste zoon van Louis Bleux (1) uit Kuringen en...
Auteur: Tom Kenis Edgard Jamart werd geboren in een gehucht tussen Bergen en Luik, maar woont al 40 jaar...
Auteur: Hubert Bovens Marcellin Lagarde werd geboren te Sougné, Sprimont in de provincie Luik op 2...