Minderbroederklooster (Minderbroedersstraat 19) - uit: Hasselt intra muros (1989)

Description

pp. 246-248

Deze kloosterlingen verlieten op 28 februari 1634 het Minderbroedershuys aan de Kapelstraat en namen tijdelijk hun intrek in Die Pasteye, het hoekhuis van de Isabellastraat en de Vleminckstraat. Toen zij aldaar verbleven, vergaderde van 1636 tot 1641 in Die Pasteye maandelijks de Eedele Liensaele van Curingen onder voorzitterschap van baron van Ham, stadhouder van de prins-bisschop, die zelf in De Arent aan de Kapelstraat woonde. In het tweede boek der recessen staat onder 14 juli 1642: Het verzoek der paters Minnebroeders van eene plaetse achter die moele te mogen hebben, door de magistraet en die twelfmannen afgeslagen. De prins-bisschop in zijn hoedanigheid van graaf van Loon dwong de stad de bouwgrond af te staan, zodat de minderbroeders in 1644 de bouwplaats naast de stadsschuur aan de Isabellastraat verwierven, die zich uitstrekte vanaf de Vleminghestraet en gaende tot de draeybaen achter die moelen. Hun eerste bekommernis betrof het bouwen van een kerk. Hiervoor zamelden zij geleidelijk de nodige fondsen in. Op 25 januari 1645 werd de laatste steen van de kerk gelegd. Op 28 maart van hetzelfde jaar vond de eerstesteenlegging van het kloosterpand plaats. In 1648 schonk de stad 200 gulden voor de kerk en daarna dezelfde som voor een vinster in die nieuwe kercke. Ook de bouw van het klooster vorderde overeenkomstig de verwachtingen, zodat het nieuwe klooster reeds in 1647 door 18 paters kon worden betrokken. Kerk en klooster werden tegelijk gewijd door Jan-Antoon Blavier, bisschop van Sint-Denijs en suffragaan van prins-bisschop Maximiliaan-Hendrik van Beieren.

De paters stichtten vervolgens een vermaerde philharmonische societeyt, een kunstlievend gezelschap. Volgens Mantelius werd de kerk vooral 's vrijdags door de gelovigen bezocht om er het beeld van Mater Dolorosa te vereren. De arduinsteen in het fronton boven de kerkdeur droeg vóór de Franse Revolutie het wapenschild van baron van Inhausen en Kniphausen, heer van Vogelzang en van zijn echtgenote Antoinette barones van Malsen. De kloostertuin werd door aankoop tot aan de Draeybaen vergroot. Reeds in 1735 vierden de minderbroeders het feest van Portiuncula (nvdr: is een kapel in Assisi waar de heilige Franciscus van Assisi geregeld verbleef): den 14 october 1735 betaelt aen jouffr. relicta van borgmeester Minten voor geleverd bier aen de p.p. Minderbroeders op Portiuncula ende aen de p.p. Capucienen op St. Franciscus dagh 25 g. De minderbroeders, ook recollecten of franciscanen genoemd, verbleven er tot 30 januari 1797, dag waarop zij door de republikeinen werden uitgewezen.

Guilliam Claes-Bosch kocht op 20 augustus 1798 het klooster en de kerk voor 373 500 F. Bij diezelfde verkoop gingen ook twaalf schilderijen, het meubilair en de klokken onder de hamer. Van 1800 tot 1814 waren in het klooster de woning en de kantoren van de Franse sous-préfet Arnoul ondergebracht. Op 7 juli 1831 werd de kerk als hooischuur en paardenstalling gebruikt door een bataljon soldaten dat op doortocht was. Op 5 augustus 1831 werden er de paarden van het artilleriebataljon van kapitein Blondeau gestald. De kapitein zelf was ingekwartierd in Den Valck aan de Maastrichterstraat. Hij sneuvelde op 8 augustus te Kermt. Een deel van het klooster werd na 1830 gebruikt als concertzaal door Rhetorica, vanaf 1840 als gendarmerie.

In 1846 keerden de minderbroeders naar Hasselt terug. Monseigneur Cornelis van Bommel, bisschop van Luik (5 april 1790-7 april 1852), had hun op 9 mei van dat jaar de toestemming verleend 'residentie' te houden in een huurhuis bij de Onze-Lieve-Vrouwekerk. Pater Franciscus-Xaverius Frydal werd vier dagen later benoemd tot vicaris van een kloostergemeenschap die bestond uit drie paters en drie broeders. Ze betrokken het Kapelhuis en bedienden de Onze-Lieve-Vrouwekerk. Vanaf 1 augustus 1853 bewoonden zij enkele kleine huizen aan de Havermarkt. Op 12 november 1853 erkende monseigneur de Montpellier deze 'residentie' als een kloosterstichting. Op 24 mei 1898 kochten zij het voormalige klooster aan de Minderbroedersstraat terug, herstelden de kerk en de kloostergebouwen en namen er op 3 augustus 1899 opnieuw hun intrek. Op voorstel van pater Valentinus Paquay ('het heilig Paterke') werd de kerk toegewijd aan het h. Hart van Jezus. De plechtige wijding door mgr. Christiaens vond plaats in 1904. Deze eenvoudige kloosterlingen stonden bij de bevolking hoog in aanzien om hun deugden, ijver en dienstvaardigheid. Onder hen treffen wij bekendgeworden namen aan als Hendrik Jonghen, Petrus Vale en de reeds genoemde Valentinus Paquay. (…)

De minderbroeder Juliaan Lambrechts schreef de geschiedenis van de grauwzusters in zijn Barbaradal en die van de begijnen in Het Begijnhof van Hasselt. Pater Heyse toonde zich met zijn studie over Het Minderbroedershuys aan de Kapelstraat en over de burgemeesters en raadsleden van de 17de eeuw een groot navorser der historie. Beide publicaties verschenen in L'Ancien Pays de Looz. Voegen wij aan deze opsomming toe die van pater Valentinus (Jan) Paquay, die op 17 november 1828 te Tongeren werd geboren en ongeveer een halve eeuw in Hasselt verbleef, waar hij op 1 januari 1905 in een geur van heiligheid is gestorven. Hij was alom gekend als het "Heilig Paterke". Zijn door Emiel Cantillon geboetseerde borstbeeld berust in het stadsmuseum. In 1925 werd naast de kerk de grafkapel van pater Valentinus gebouwd.

Recent toegevoegd

Auteur: Tom Kenis Geparafraseerde Radio 2-getuigenis van militair William De Wilde en zijn echtgenote...
Auteur: Tom Kenis De familie Trippas verbleef in Belgisch Congo van 1954 tot en met de onafhankelijkheid...
Auteur: Tom Kenis Antoinette Fransen, de moeder van Moelly Henno, werd tijdens Wereldoorlog II...
Zoveel Hasselaren, zoveel linken met Congo. Om de meest uiteenlopende redenen trokken Hasselaren al...
Auteur: Tom Kenis Joseph (°Hasselt 04.07.1926) en Denise (°Hasselt 22.01.1927) leerden elkaar kennen als...
Auteur: Tom Kenis André Billen, geboren in 1927, studeerde economie. Hij slaagde voor het diplomatiek...
Auteur: Tom Kenis De in Hamont geboren Joseph (Jef) Verlaak, thans inwoner van Viversel maar gedurende...
Auteur: Toon Blux Hermanus, Petrus, Joseph Blux is de oudste zoon van Louis Bleux (1) uit Kuringen en...
Auteur: Tom Kenis Edgard Jamart werd geboren in een gehucht tussen Bergen en Luik, maar woont al 40 jaar...
Auteur: Hubert Bovens Marcellin Lagarde werd geboren te Sougné, Sprimont in de provincie Luik op 2...