Oud Kerkhof (Kempische Steenweg) - uit: Hasselt intra muros (1989)

Description

Fruitmarkt

p. 232

[…]

Het plaatselijk bestuur van de Franse Republiek verbood weldra dat er op andere plaatsen dan op het Armenkerkhof begrafenissen zouden plaats hebben. Ook werd verbod opgelegd voortaan nog lijken te begraven in besloten plaatsen als kerken en kloosters (decreet van 15 februari 1795). Tevens kreeg de stad de aanzegging onmiddellijk uit te kijken naar een grotere begraafplaats, die tenminste een half kwartier buiten de stadspoorten lag. Op 18 juni 1796 kocht de stad onder voorbehoud van goedkeuring een stuk grond buiten de Maastrichterpoort, een eigendom van ridder de Thier, tegen de vesten en gelaboureerd door den borgemeester Stellingwerff, groot 2 bonders, voor 7540 g. Het stadsbestuur onthield evenwel zijn goedkeuring, omdat de plaats te dicht bij de stad lag en overigens ook een te geringe oppervlakte had. Op 26 vendémiaire jaar V (17 oktober 1796) werd de aankoop goedgekeurd van 16 bonders grond voor 120 gulden jaarlijkse rente, gelegen achter de ‘Kempische bareel’, ten zuiden van de Vilstraat (of straat van Capermeer). Die grond behoorde toe aan de sepulchrijnen. Hij werd bebouwd door Cordens uit De Boschkar aan de Demerstraat. Ernaast lag de tuin van Jan Jacobs. Het nieuwe kerkhof werd op 23 oktober 1796 gewijd. De eerste dode, de vierjarige Johanna Boden, werd er op 20 oktober 1796 begraven. De volgende dag begroef men er de geneesheer Nikolaas-Michiel Berckx. De eerste begijn die er begraven werd, was Katharina Martens, die op 29 oktober 1796 in het Begijnhof was overleden.

Tien jaar lang lag de dodenakker er bij als een open veld, zonder omheining. Op 12 mei 1807 stemde de municipale raad een krediet van 11 415 F voor het bouwen van een muur. Op 11 maart 1809 werd nog een toelage van 2000 F verleend, om de kerkhofmuur uit oorzake van de ondergrond met pijlers of beren te versterken. Die steunberen zijn thans aan de noordijde en aan de oostzijde nog altijd zichtbaar. Toen de octrooirechten op 19 juli 1860 werden afgeschaft, waren geen stadspoorten meer nodig. Een van die ijzeren traliepoorten werd in de kerkhofmuur gehangen, nadat de muur parallel met de steenweg was vooruitgeschoven. Tot dan had de kerkhofmuur enkele meters van de steenweg verwijderd gelegen; midden in de muur hing toen een houten toegangspoort of ‘bareel’, waarboven een groot houten kruisbeeld. Aan dit kruis is volgend verhaal van het zat Jeuriske uit de Kempische Heide verbonden. Zat Jeuriske van de Kempische Heide keerde vaak dronken uit de jeneverstad huiswaarts. Telkens wanneer hij voorbij het kerkhof kwam, nam Jeuriske zijn pet af, maakte een diepe buiging en zei even deemoedig als luid: ‘Goeien avond lieven Hier!’. De hovenier Achten, die het huis naast het kerkhof bewoonde (later werd het een veldwachterswoning) ergerde zich aan deze herhaalde zattemansgroet en besloot Jeuriske zowel zijn drankzucht als zijn spottend groeten af te leren. Hij verschool zich ’s avonds achter het kruis. Zodra Jeuriske weer kwam aangestrompeld en zijn hartelijke avondgroet uitsprak, klonk het ernstig antwoord van het Christusbeeld (uit de mond van Achten): ‘nen avond zaatlap!’ Het zat Jeuriske wedervoer: ‘’t Zen oer affaire nie, ich drenk van ’t mijn! – ‘Ich zal oech hebbe, zaatlap!, weerklonk het en Jeuriske zag de twee armen van het beeld zakken als wilde Onze-Lieve-Heer van het kruis afkomen om hem bij de kraag te vatten. Plots vond Jeuriske zijn nuchterheid terug, liep op een draf de Hoogbrug voorbij tot aan de Keuterdoos, waar hij buiten adem neerzeeg. Daarna heeft hij zijn avondgroet niet meer uitgesproken. Ook durfde hij niet meer in staat van dronkenschap langs deze weg naar de Kempische Heide terugkeren!

In 1864 werd het kerkhof vergroot; daartoe werd een perceel grond aangekocht dat in de richting van de stad lag. Bij die gelegenheid werd ook de scheidingsmuur tussen de begraafplaats van de gelovigen en die van de andersdenkenden afgebroken.

[…]

Recent toegevoegd

Van 2014 tot eind 2018 was Steven Vandeput minister van Defensie en Ambtenarenzaken in de federale...
Emiel Baptist werd geboren in 1895 in Godsheide als zoon van dienstknecht Andreas (Zonhoven 1847-Hasselt...
Auteur: Marc Jacobs Zie tekstpagina voor de uitgebreide beschrijving. Louis Berten werd geboren op 30...
1795-1824 : Etienne-François de Stenbier 1825-1867 : Charles-Philippe de Cecil 1868-1869 : Conrardus...
1830-1836 : Vandenborn, Hubert 1836-1864 : Stas, Paul 1865-1877 : Berden, Guillaume 1878-1884 : de Grady...
1830-1861 Gaspard Vandereijcken (Schulen 1798-?), brouwer-eigenaar 1861-1866 Pierre Jean Adons (Stevoort...
In 2013 werd beslist om de stads- en OCMW-diensten samen te gaan huisvesten in een nieuw...
Een stad besturen kan niet zonder ambtenaren: mensen die het beleid uitvoeren, die dagelijks zorgen dat...
Nadja Vananroye was van 2012 tot 2016 OCMW-voorzitter en schepen van welzijn, gezin en senioren. Van...
Het perk op het Oud Kerkhof , aangelegd tussen 1929 en 1931, kwam er ter ere van de gesneuvelden van de...