Rhetorica (Aldestraat 9) - uit: Hasseltse uithangborden en gevelstenen (1979)

Description

pp. 40-41

Sinds 1580 was dit het vergaderlokaal van de Hasseltse rederijkerskamer 'De Roode Roos'. Dit gezelschap van dichtende en toneellievende burgers met als kenspreuk het mysterieuze 'Hitte vercoelt' werd vermoedelijk omstreeks 1500 opgericht. Zij voerden geregeld bij bepaalde feestelijkheden zoals processies, kermissen, blijde intochten e.d. toneelstukken en 'sketches' op. Dit gebeurde meestal op de Grote Markt. De stukken werden op grote wagens (wagenspelen) of op een speciaal getimmerd podium opgevoerd. Voor het verzorgen van dit volksvermaak ontvingen zij bepaalde subsidies en tegemoetkomingen vanwege het stadsbestuur. Die betaalde o.m. de huur voor het vergaderlokaal dat aanvankelijk in een herberg gevestigd was, o.a. in 'De Halve Maen' op de Grote Markt, sinds 1537 in 'De Crone', het latere stadhuis op de Havermarkt. In 1580-1581 stelde de stad een huis in de Aldestraat, waar toen ook de stadsrijbode woonde, gedeeltelijk en na 1611 volledig ter beschikking van de rederijkerskamer. Deze gebruikte het huis samen met de eerste verdieping van het buurhuis Usselinx dat ze in huur nam als vergaderlokaal en magazijn voor het theatermateriaal.

Het huis werd in 1622 en 1724 grondig gerestaureerd en stond langs achteren in verbinding met de 'Handbogecamer' in de Lombaardstraat, dat de rederijkerskamer in 1675 verwierf.

'De Roode Roos', die op het einde van de 18de eeuw langzaam ter ziele ging, werd in 1796 opgeheven, maar verrees reeds drie jaar later als een Frans - en republikeinsgezind gezelschap: de 'Société d'art dramatique'. Ook nadat de 'Société de Rhétorique', zoals 'De Roode Roos' toen genoemd werd, met het muziekgezelschap de 'Société de musique de Hasselt' in 1850 was samengesmolten tot de 'Société Royale de Musique et de Rhétorique de Hasselt', nu 'Koninklijke Maatschappij van Muziek en Rhetorica De Roode Roos', bleef dit huis het 'clublokaal' van 'De Roode Roos'.

In 1924 werd het toen erg vervallen gebouwencomplex, dat o.m. een feestzaal en een woning omvatte en gelegen was tussen de Lombaard- en de Aldestraat, door de maatschappij verkocht aan Leopold Joseph Vliers-Aerden voor de som van 96.000 fr. Men bracht toen het maatschappijembleem over naar het nieuwe lokaal op de binnenkoer van 'De Ware Vrienden', dat de vereniging in 1931 verwierf. Sindsdien is het huis 'Rhetorica' in particulier bezit.

Recent toegevoegd

Auteur: Tom Kenis Geparafraseerde Radio 2-getuigenis van militair William De Wilde en zijn echtgenote...
Auteur: Tom Kenis De familie Trippas verbleef in Belgisch Congo van 1954 tot en met de onafhankelijkheid...
Auteur: Tom Kenis Antoinette Fransen, de moeder van Moelly Henno, werd tijdens Wereldoorlog II...
Zoveel Hasselaren, zoveel linken met Congo. Om de meest uiteenlopende redenen trokken Hasselaren al...
Auteur: Tom Kenis Joseph (°Hasselt 04.07.1926) en Denise (°Hasselt 22.01.1927) leerden elkaar kennen als...
Auteur: Tom Kenis André Billen, geboren in 1927, studeerde economie. Hij slaagde voor het diplomatiek...
Auteur: Tom Kenis De in Hamont geboren Joseph (Jef) Verlaak, thans inwoner van Viversel maar gedurende...
Auteur: Toon Blux Hermanus, Petrus, Joseph Blux is de oudste zoon van Louis Bleux (1) uit Kuringen en...
Auteur: Tom Kenis Edgard Jamart werd geboren in een gehucht tussen Bergen en Luik, maar woont al 40 jaar...
Auteur: Hubert Bovens Marcellin Lagarde werd geboren te Sougné, Sprimont in de provincie Luik op 2...