Runkst / Een stuk geschiedenis - uit: Runkst ... warm aanbevolen (2001)

Description

p. 6

De oudste naamvermelding van Runkst komt voor in een document van 13 mei 1147. In deze oorkonde wordt de plaatsnaam gespeld als 'Rongese'. Vermoedelijk is dit toponiem afgeleid van het Latijnse werkwoord 'runcare', een stam die verwijst naar het rooien van een bos. Taalkundig is deze naam verwant met plaatsen als Runkelen, Ronchirs en Ronquières. 

pp. 10-11

Een stuk geschiedenis

Hilst, Runkst en Dormael zijn de drie oude gehuchten van het huidige Runkst die opgetekend staan in een leenboek van 1390. Deze vlekken situeren zich binnen de driehoek ingesloten tussen de huidige Sint-Truidersteenweg, de Fonteinstraat en de Curingerbaan.

De hoeven Groot en Cleyn Hilst waren gelegen bezijden de oude baan naar Sint-Truiden en gaven hun naam aan het gehucht Hilst. Van hieruit kon men de Groote en Cleyne Winthalm bereiken in de richting van Dormael. Een aantal hoeven langsheen de Dormaelstraat garanderen zowat de enige menselijke aanwezigheid in het verleden. De meest bekende was de Celsusterwinninge.

Het gehucht Runxt begrensd door Kuringen en Sint-Lambrechts-Herk was uitgestrekter: het omvatte niet minder dan 15 hoven waaronder de Augustijnerwinninge op de Runxterstraat, een begrip op zich.

Nadien belanden we in een mozaïek van oude plaatsnamen die vandaag slechts sporadisch overleven in sommige straatnamen.

De Groote en de Cleyne Linden op de Truyerbaen vormden het scenario waar de Franse ruiterij in 1798 afrekende met het boerenleger. Hiertegenover lag het Cruysveldt, waar de Hasselaren thans nog hun doden begraven. Het centrum van het gehucht Dormael omvatte het Capermolenveldt, het Richterveldt, het Trichterveldt en het Schavautenveldt. Ten oosten hiervan lag het Gaerveldt en de Hondsribbe en ten westen het Tommeken of het Tommelen. Tussen Dormael en Runxt strekken zich het Runxterhoogveldt of Swimelerveldt, het Grootstuck en het Kermisveldtien uit. Tussen Hilst en Windhalm worden de Wuerfvelden gesitueerd en tussen Dormael en de stad langsheen het Dormaelpadt, de Cappellekensbampt en het Scheperspoelken. De Drijvelden grenzen aan Kuringen en aan het Crutsen Swartfeldt.

De Boomkensstraet had haar beginpunt bij de Kuringerpoort, liep langs de stadswallen op (huidige de Schiervellaan), zwenkt rechtsaf over het huidige spoor en liep verder tot aan de Groote Linde. Eerst vertakte deze weg zich naar de Viltstraet (nu Fonteinstraat) die via een pad uitgaf op de Groenstraat (nu Hefveldstraat).

De Biesenstraat die een zijweg was van de Boomkensstraat maakte een omweg naar de baan Sint-Truiden tot aan de hoeve van Hilst. Voor de aanleg van de Runxtersteenweg kwamen de secundaire wegen die naar Stevoort leidden door dit gehucht.

De belangrijkste weg naar Stevoort was de Breemstraat. Deze weg kwam Runkst binnen ter hoogte van de huidige Van Veldekesingel en de Tommelenstraat, doorsneed de Dormaelstraat en maakte dan een scherpe bocht naar de Runxterstraet en de Runxterdiepstraat om zo uit te monden op het grondgebied van Sint-Lambrechts-Herk. 

De Boekstraat vertrok op de Kuringersteenweg en werd door de aanleg van het spoor in twee delen gesneden. Het eerste deel komt overeen met de huidige Frans Massystraat. Langs de kant van Runkst slingerde de weg naar het gehucht Dormael. De straat vertakte zich vervolgens in de richting van de Runxterstraet, terwijl het tweede deel als Dormaelstraet naar het gelijknamige gehucht voerde. De Jodesteeg, de Wolfstege en de Swimmelerstege waren zijwegeltjes van de Dormaelvoeteweg.

Recent toegevoegd

Auteur: Tom Kenis Geparafraseerde Radio 2-getuigenis van militair William De Wilde en zijn echtgenote...
Auteur: Tom Kenis De familie Trippas verbleef in Belgisch Congo van 1954 tot en met de onafhankelijkheid...
Auteur: Tom Kenis Antoinette Fransen, de moeder van Moelly Henno, werd tijdens Wereldoorlog II...
Zoveel Hasselaren, zoveel linken met Congo. Om de meest uiteenlopende redenen trokken Hasselaren al...
Auteur: Tom Kenis Joseph (°Hasselt 04.07.1926) en Denise (°Hasselt 22.01.1927) leerden elkaar kennen als...
Auteur: Tom Kenis André Billen, geboren in 1927, studeerde economie. Hij slaagde voor het diplomatiek...
Auteur: Tom Kenis De in Hamont geboren Joseph (Jef) Verlaak, thans inwoner van Viversel maar gedurende...
Auteur: Toon Blux Hermanus, Petrus, Joseph Blux is de oudste zoon van Louis Bleux (1) uit Kuringen en...
Auteur: Tom Kenis Edgard Jamart werd geboren in een gehucht tussen Bergen en Luik, maar woont al 40 jaar...
Auteur: Hubert Bovens Marcellin Lagarde werd geboren te Sougné, Sprimont in de provincie Luik op 2...