Sint-Lambrechts-Herk - uit: Sint-Lambrechts-Herk / Warm aanbevolen (2011)

Description

pp. 37-39

VAN AGRARISCHE GEMEENSCHAP TOT WOONDORP

Omstreeks het midden van de negentiende eeuw was Sint-Lambrechts-Herk een dunbevolkt landbouwersdorp. Van oost naar west strekt Sint-Lambrechts-Herk zich uit over een afstand van zeven kilometer langs de noordelijke valleiflanken van de Herk en haar bijrivier de Mombeek. Langsheen de noord-zuid-as is het landschap opgedeeld in drie onderscheiden componenten: akkergronden langs de grens met Hasselt, weilanden langsheen de hellingen en beemden naast de beken in het zuiden van de gemeente. De vruchtbare zandleembodem op de ondiepe, moeilijk waterdoorlatende klei verzekerde de zelfvoorziening van de kleine vierkantshoeven. In die jaren lagen in de oostelijke en westelijke uithoek van het dorp nog uitgestrekte boscomplexen. Een wirwarpatroon van kerk- en akkerpaden doorkliefden gans het dorp. Verharde wegen waren er niet, behalve de steenweg (Sint-Truidersteenweg).

De beekdalen van de Herk en de Mombeek voorzagen de boeren van hooi, geriefhout en vis. Het wegentracé van de belangrijkste straten (Muntelbeekstraat, Vorststraat, Sint-Lambrechts-Herkstraat en Grote Roost) loopt parallel met beide waterlopen en snijdt de noord-zuid-verbinding Hasselt – Sint-Truiden middendoor. Door de aanleg van de spoorverbinding van Hasselt met Sint-Truiden in 1847 kreeg Sint-Lambrechts-Herk zijn tweede noord-zuid-verbinding. De trein kreeg zelfs een halte ter hoogte van de Paenhuisstraat.

De kerk en het kasteel van Wideux waren de voornaamste bakens in het dorp. Het kasteel van Wideux ligt op de dalbodem van de Herk. De aanwezigheid van grote waterpartijen rondom deze herenwoning is quasi vanzelfsprekend. De huidige kerk werd in 1892 gebouwd tegen de valleiflank van de Herk om ze te vrijwaren tegen mogelijke overstromingen. Vanaf de jaren vijftig en versneld vanaf de jaren zestig van de twintigste eeuw hadden ingrijpende wijzigingen plaats in het lappendeken van het Herkse landschap door de aanleg van wijken in de onbebouwde ruimten links en rechts van de woonkernen. Voorbeelden van dergelijke kavels waren de wijk van het Limburgs Tehuis langs de Sint-Lambrechts-Herkstraat en de Disselwijk. Inbreidingsprojecten zoals de verkaveling in de buurt van het Beukenhof (nieuwe Beukenhoflaan) en het Dorp (tussen de steenweg en de spoorbaan) werken kernversterkend. De aanleg van de expressweg Hasselt – Sint-Truiden betekende een voelbare ontlasting van de Sint-Truidersteenweg in het centrum. Van de tientallen voetpaden van 160 jaar (atlas der buurtwegen, circa 1850) geleden blijven slechts enkele als dusdanig aanwezig in het landschap. Andere verdwenen, omgespit en opgenomen in een moderne schaalvergroting. Moderne wegen ontstonden, werden verhard en kort daarna afgeboord met woningen. Op een paar uitzonderingen na verdwijnt de landbouw uit de vroegere dorpsgemeenschap. Ook de laatste ambachtslieden (uitlopers van de middeleeuwse gilden zoals de smid, de kleermaker, de molenaar, de schoenmaker, de spinner, de wever en anderen) ruimen plaats voor enkele middenstanders langs de steenweg. Sinds 1995 vestigen ambachtelijke bedrijven en kmo's zich op een 12 hectare groot terrein tussen de spoorweg en de Wijerveldstraat. Al in 1976 werd deze bestemming vastgelegd in het gewestplan. Herkenaren noemen deze zone meestal "het containerpark" omdat dit stedelijk bedrijf (één van de acht huidige bedrijven op het terrein) door haast elke Herkenaar geregeld wordt bezocht.

Het oude Sint-Lambrechts-Herk is uitgegroeid tot een vestigingsplaats voor honderden inwijkelingen die van hieruit iedere morgen vertrekken naar hun werk in het nabije Hasselt, naar andere plaatsen in de provincie.

Recent toegevoegd

Prinsbisdom Luik, 1659

Gebrandschilderd glas. Hasselt, Het Stadsmus, inv. nrs. 2014.0370 tot en met 2014.0377.

Maria-Helena Hubrechts was de zus van E.H. Jozef Hubrechts . Ze overleed samen met hem in de nacht van...
Eerwaarde Heer Jozef Hubrechts was pastoor van de Onze-Lieve-Vrouwbasiliek. Hij overleed samen met zijn...
Van 2014 tot eind 2018 was Steven Vandeput minister van Defensie en Ambtenarenzaken in de federale...
Emiel Baptist werd geboren in 1895 in Godsheide als zoon van dienstknecht Andreas (Zonhoven 1847-Hasselt...
Auteur: Marc Jacobs Zie tekstpagina voor de uitgebreide beschrijving. Louis Berten werd geboren op 30...
1795-1824 : Etienne-François de Stenbier 1825-1867 : Charles-Philippe de Cecil 1868-1869 : Conrardus...
1830-1836 : Vandenborn, Hubert 1836-1864 : Stas, Paul 1865-1877 : Berden, Guillaume 1878-1884 : de Grady...
1830-1861 Gaspard Vandereijcken (Schulen 1798-?), brouwer-eigenaar 1861-1866 Pierre Jean Adons (Stevoort...
In 2013 werd beslist om de stads- en OCMW-diensten samen te gaan huisvesten in een nieuw...