van der Ryst Herman – uit: Familiekroniek van de Rijst (1986)

Description

Te Hasselt viert men op zaterdag 17 mei om 14.30 u. (stadsarchief aan de Maastrichterstraat): «400 jaar Collegium Musicum te Hasselt». De man die het college in 1586 stichtte was meester Herman Van de Rijst.

Meester Herman van der Rijst, zoon van Jan van der Rijst en Elisabeth Cryters. alias de Bruvn, werd te Diest rond 1550 geboren. Hij was een halve neef van de moeder van de E.H. Joannes Berchmans van Diest. De familie Van der Rijst behoorde tot een van de voornaamste geslachten van het Demerstadje, want reeds in 1426 werd een Jan van der Rijst vermeld als weldoener van de Sint-Sulpitiuskerk. De oudste, met zekerheid gekende stamvader die wij op het spoor zijn kunnen komen, is Herman van der Rijst, echtgenoot van Cristina van Blazenherghe en die eind 1505 te Diest overleed. Zijn kleinzoon Herman van der Rijst huwde met Anna Bosmans. Hun vijf kinderen staan vermeld in akten van 22 januari en 16 juni 1566, te weten Jasper, reeds overleden, Jan, Lambrecht, Christina en Hendrick. Eerstvernoemde, Jan van der Rijst, komt voor te Diest als brouwer in 1590, Meyer van het laathof van Tongerlo te Diest in 1580, schepen van Justitie tussen 1593 en 1599 en burgemeester van de stad. Deze voorname burger huwde met Elisabeth Cryters en behoorde zoals wij reeds schreven, door zijn huwelijk tot de bloedverwantschap van de heilige Joannes Berghmans.

Vermeldenswaardig is het feit dat vader Van der Rijst als syndicus van de Minderbroeders zich onderscheidde tijdens de godsdiensttroebelen, door 2 minderbroeders in zijn huis te laten schuilen, maar deze werden door de protestanten ontdekt en wreed omgebracht.

De werktuigen van de foltering werden jaren lang te Hasselt bewaard. Herman Van der Rijst, ca. 1550 te Diest geboren uit het echtpaar Van der Rijst-Cryters, kwam volgens de geschiedschrijvers Mantelius en Jonghe, jong zijnde als kleine koorzanger te Munchen aan het hol van hertog Albrecht V van Beieren, waar hij als hofmusicus onder de leiding van de wereldbekende Orlandus Lassus. twaalf jaar verbleef. Hij verving de grote kapelmeester meermaals, tijdens diens afwezigheid als phonascus of zangmeester.

Teruggekeerd in zijn vaderland, trad Meester Herman Van der Rijst rond 21 november 1577 te Hasselt of te Kuringen in het huwelijk met Isabella Vuskens. dochter van Dionys Vuskens en Catharina Duyfkens. De neven van laatstvernoemde Catharina, nl. de zonen van Meester Jan Duvfkens. woonden in die tijd eveneens te Munchen. Vermoedelijk is dit de aanleiding - een vriendenrelatie - dat een Diestenaar zijn vrouw te Hasselt kwam zoeken.

Het echtpaar Van der Rijst-Vuskens verbleef tot 1582 te Diest, waar Herman zangmeester van de Sint-Sulpitiuskerk was. In augustus 1582 kocht hij het «vol» Brouwersambacht en vestigde zich te Hasselt in het huis «de schoeppe». aan de Hoogstraat en later in «Het Gulden Hoofd» aan de Demerstraal gelegen, thans «Galerij Willems».

In 1593 is hij eigenaar van het huis het Molenuyser en in 1595 kocht hij een huis in Hendricks dorp gelegen. Met zijn echtgenote Isabella Vuskens had hij 7 kinderen.

1ste Lynken (Catharina) vander Ryst, die in 1596, huwde Mr. Aert van Melbeeck, Geertszoon, van wie o.a.: Mr Herman van Melbeeck, secretaris, echtgenoot van Maria Winghe; Heer en Meester Arnold van Melbeeck, pastoor van St.-Nikolaas te Maastricht, en stichter van het Weezenhuis te Hasselt; burgemeester Jan van Melbeeck, echtgenoot van Helena Winghe, en Isabella en Elisabeth van Melbeeck, begijnen te Hasselt
2de Jan vander Ryst, die den 11 September 1598 huwde Barbara Stueters, Petersdochter; hij overleed den 30 mei 1625.
3de Lysken (Elisabeth) vander Rvst, die huwde, in januari 1598, Hans vander Straeten, Antoniszoon, van wien o.a.: Isabella, echtgenote van Niclaes Flessers; Mr. Herman vander Straeten, secretaris, die huwde Helena de Mera, en Catharina vander Straeten, echtgenote van Mr Aert van Eertryck, chirurgijn.
4de Heer en Meester Herman vander Ryst pastoor van het Begijnhof te Hasselt, van 1611 tot 1625, eerste stichter van het St.-Barbaradal of klooster der Grauwzusters te Hasselt, bij testament van 26 september 1625, overleden den 28 september 1625.
5de Dionys vander Ryst, die huwde, den 10 februari 1610, Maria Heer-Jans, alias van Moll, van wie Isabella, jongedochter, +1633, en drie andere kinderen, jong overleden.
6de Geert vander Rvst, overleden voor 1619.
7de Maria vander Ryst, begijn te Hasselt in 1614, overleden den 20 december 1666.

Recent toegevoegd

Auteur: Tom Kenis Geparafraseerde Radio 2-getuigenis van militair William De Wilde en zijn echtgenote...
Auteur: Tom Kenis De familie Trippas verbleef in Belgisch Congo van 1954 tot en met de onafhankelijkheid...
Auteur: Tom Kenis Antoinette Fransen, de moeder van Moelly Henno, werd tijdens Wereldoorlog II...
Zoveel Hasselaren, zoveel linken met Congo. Om de meest uiteenlopende redenen trokken Hasselaren al...
Auteur: Tom Kenis Joseph (°Hasselt 04.07.1926) en Denise (°Hasselt 22.01.1927) leerden elkaar kennen als...
Auteur: Tom Kenis André Billen, geboren in 1927, studeerde economie. Hij slaagde voor het diplomatiek...
Auteur: Tom Kenis De in Hamont geboren Joseph (Jef) Verlaak, thans inwoner van Viversel maar gedurende...
Auteur: Toon Blux Hermanus, Petrus, Joseph Blux is de oudste zoon van Louis Bleux (1) uit Kuringen en...
Auteur: Tom Kenis Edgard Jamart werd geboren in een gehucht tussen Bergen en Luik, maar woont al 40 jaar...
Auteur: Hubert Bovens Marcellin Lagarde werd geboren te Sougné, Sprimont in de provincie Luik op 2...