You are here

Virga Jessebeeld - Beeld Onze-Lieve-Vrouw Virga Jesse

Description

Het beeld van de Virga Jesse dateert uit het begin van de 14de eeuw en dus uit de tijd dat de Hasseltse Broederschap van Onze-Lieve-Vrouw werd gesticht.

Het eiken beeld valt op door een typische gracieuze S-houding die kenmerkend is voor de gotische beeldhouwkunst in het Maasland. De weemoedige gelaatsuitdrukking van Maria zou echter naar de Luikse beeldhouwers verwijzen. Wie het beeld gesneden heeft is niet bekend, maar vermoedens rijzen dat het uit een lokaal atelier komt. Bijzonder aan het beeld zijn de kleuren of polychromie uit de 14de eeuw, die vrij intact zijn. Deze beschildering werd tijdens de restauratie in 1977-78 blootgelegd. De kleuren van het beeld zijn symbolisch. Zo is de tuniek van het Jezuskind geschilderd in geel en bruin. Deze combinatie staat symbool voor het goddelijke en het aardse. Jezus is voor gelovigen immers zowel God als mens.

Het beeld bevindt zich in de Virga Jessebasiliek (Kapelstraat). De juwelen en de kledij waarmee ze tot de jaren 1960 werd gesierd zijn te bezichtigen in Het Stadsmus.

Aan het beeld werden verschillende mirakels toegeschreven.

Weetjes: 

Beschrijving: Beroemd beeld dat in de Virga Jessebasiliek wordt bewaard en vereerd. Het is een zeldzaam en prachtig voorbeeld van de romaanse sculptuur uit het Maasland. Maria is een jonge vrouw, gehuld in een blauw kleed en een witte sjerp met een motief van gouden bollen en een rode binnenvoering. Zij is gekroond en draagt normaal gezien een scepter in de rechterhand. Zij houdt het Jezuskind op de linkerarm. De figuren hebben beide het typische ronde hoofd en blos op de wangen. De plooival van de kledij is gekunsteld en volgt de lijn van het gestyleerde lichaam. Maria staat namelijk in een sierlijke, gebogen pose. (1)

Iconografie: Voorstelling van Maria en het kind Jezus gelden als het Christelijk archetype van moeder-kindvoorstellingen. Dit beeld kreeg de naam Virga Jesse in de 17de eeuw. Deze benaming gaat terug op boom van Jesse, een voorstelling van de bloedlijn van Christus die terugleidt tot de Joodse koning David. Jesse is de vader van David. Via Jozef wordt Christus met deze afstammingslijn verbonden. Virga Jesse verwijst dus naar Christus en niet naar Maria, maar omdat het Latijnse Virga (roede) in vorm zeer dicht aanleunt bij het Latijnse Virgo (maagd) werd in de loop van de geschiedenis met de benaming Virga Jesse ook verwezen naar Maria. (1)

De boom of roede van Jesse wordt bezongen in het lied dat door de Hasseltse broederschap van Onze-Lieve-Vrouw aan het beeld werd opgedragen. Dit deden ze tijdens de processie of ommegang met het beeld in de stad. De leden liepen achter het beeld en hadden een korte rode stok in de hand die eveneens verwijst naar de boom van Jesse. (1)

(1) Inventaris kunst- en cultusobjecten Hasselt / Virga Jessebasiliek - Stad Hasselt (2010), p. 21.

Fiche

Datering: 
begin 14de eeuw
Specifieke kenmerken: 

Afmetingen: h: 98,5 cm; b: 28,5 cm; d: 32 cm

Materiaal: 
eik, polychromie

Referenties

Onzer-Lieve-Vrouwkapel p. 161 (...) Over dit beeld zegt de augustijn Mantelius in zijn handschrift: Ende...
Beschrijving-Historiek : Het eikenhouten beeld van de Virga Jesse uit de 14de eeuw is één meter hoog. De...
De Virga Jesse van Hasselt. Voorbeeld van een 14de eeuwse stoffering
Titel: 

De Virga Jesse van Hasselt. Voorbeeld van een 14de eeuwse stoffering

De Virge Jesse tijdens de Boerenkrijg (1975)
Titel: 

De Virge Jesse tijdens de Boerenkrijg (1975)

Jaar van uitgave: 
1975
Naam tijdschrift: 
De Hasselaar
Volume: 
96
De septennio in septennium (2009)
Titel: 

De septennio in septennium (2009)

Ondertitel: 
Zevenjaarlijkse processies in de Maas-Rijnregio
Plaats van uitgave: 
Leuven
Jaar van uitgave: 
2009
Cover: 
Hasselt intra muros (1989)
Titel: 

Hasselt intra muros (1989)

Ondertitel: 
Hasselt binnen de oude wallen. Historiek van straten, pleinen, gebouwen en huizen zoals opgetekend door Jan Juliaan Melchior (1848-1920)
Plaats van uitgave: 
Deurne-Hasselt
Jaar van uitgave: 
1989
Cover: 
Waar men gaat langs Hasseltse wegen .... (1982)
Titel: 

Waar men gaat langs Hasseltse wegen .... (1982)

Jaar van uitgave: 
1982
Inventaris kunst- en cultusobjecten Hasselt / Virga Jessebasiliek - Stad Hasselt (2010)
Titel: 

Inventaris kunst- en cultusobjecten Hasselt / Virga Jessebasiliek - Stad Hasselt (2010)

Plaats van uitgave: 
Hasselt
Jaar van uitgave: 
2010
Cover: 
Het beeld van Onze-Lieve-Vrouw Virga Jesse (1981)
Titel: 

Het beeld van Onze-Lieve-Vrouw Virga Jesse (1981)

Titel Verzamelwerk: 
De Hasseltse Virga Jesse en haar kerk
Plaats van uitgave: 
Hasselt
Jaar van uitgave: 
1981

Recent toegevoegd

Het perk op het Oud Kerkhof , aangelegd tussen 1929 en 1931, kwam er ter ere van de gesneuvelden van de...
In zijn familiegeschiedenis over de familie Cools, uitgegeven in samenwerking met lic. Roger Janssen in...
Horlogemaker Josephus Ludovicus Stoop werd geboren in Wijnkel (O-Vl.) in 1841. In 1867 trouwde hij in...
Auteur: Henri Polus De brouwerij Hoogbrug was gelegen aan de brug over de Demer aan de Kempische...
Albert Stanislas Laskiewicz werd geboren op 22 april 1857 in Brodnica (Polen). Op 2 april 1892 trad hij...
August Buekers, die in 1895 het levenslicht zag in Schulen, was vele jaren onderwijzer en nadien...
De familie van of de Wideu voerde als wapen «in vair een verhoogde gouden dwarsbalk, beladen met een...
Hij zou stadsuurwerkmaker van Hasselt geweest zijn (hij herstelde er de stadsuurwerken in 1740). Hij...
Gepensioneerd leraar Technische school te Genk maar herstelt klokken en uurwerken als hobbyist. Hij...